Trong thời gian qua chính phủ các nước đã ra hàng loạt biện pháp nhằm hạn chế ảnh hưởng của các công ty công nghệ lớn, cụ thể hơn là các công ty công nghệ Mỹ như Amazon, Google, Facebook, Apple và Trung Quốc như Alibaba, Tencent, Meituan, Didi, Tiktok. 

Đạo luật thuế toàn cầu

Nổi bật nhất gần đây, là việc các quốc gia G7 đã đưa ra dự thảo về luật thuế toàn cầu 15% cho các công ty đa quốc gia. Thực tế, đạo luật này chủ yếu nhằm nhắm đến các công ty công nghệ khi các công ty này thường đặt trụ sở ghi nhận doanh thu chính ở các quốc gia có mức thuế thấp như Hà Lan, Ireland. 

Bên cạnh đó, nhóm G7 cũng có kế hoạch đưa ra dự thảo Thuế dịch vụ điện tử (Digital Service Tax) nhằm thu thuế các công ty công nghệ ở nơi cung cấp sản phẩm, dịch vụ thay vì trụ sở chính.

Đạo luật cạnh tranh mới dành cho các công ty công nghệ Hòa Kỳ

Hiện tại, hạ viện Hoa Kỳ đang soạn thảo bộ luật mới nhằm giảm ảnh hưởng của các công ty công nghệ. Một điều luật trong đó có cái tên không thể rõ ràng hơn “Chấm dứt sự độc quyền của các nền tảng”. Các đề xuất đáng lưu ý bao gồm

  • Cấm công ty sở hữu nền tảng sở hữu một công ty khác tận dụng nền tảng đó để bán sản phẩm hay dịch vụ. Ví dụ: Amazon sở hữu một công ty khác chuyên bán hàng trên sàn Amazon. Điều này cũng có nghĩa trên Amazon sẽ không còn những sản phẩm “shipped and sold by Amazon”
  • Các công ty công nghệ phải làm cho dịch vụ, sản phẩm của mình chuyển đổi được. Cụ thể hơn, người dùng trên các mạng xã hội khác nhau có thể trao đổi thông tin qua lại hoặc người bán có thể trích xuất đánh giá trên một sàn thương mại điện tử để đăng lên một sàn khác
  • Cấm các công ty công nghệ mua lại đối thủ cạnh tranh trực tiếp.
  • Đạo luật cũng định nghĩa các công ty rơi vào tầm ngắm có vốn hóa trên 600 tỷ USD, 50 triệu người dùng cá nhân hoặc 100.000 người dùng doanh nghiệp “active” hằng tháng. Hiện chỉ có Amazon, Google, Facebook, Apple thỏa các điều kiện này. 

Tuy nhiên, từ lúc ra dự thảo cho đến khi đạo luật được thông qua và áp dụng sẽ còn mất rất nhiều thời gian, và tất nhiên các ông lớn công nghệ sẽ ra sức lobby nhằm ít nhất là điều chỉnh lại các điều khoản của đạo luật theo hướng có lợi hơn cho mình. 

Bàn tay sắt của Trung Quốc

Công ty của Jack Ma gần đây đã bị chính phủ Trung Quốc giám sát chặt chẽ hoạt động

Đối với Trung Quốc, việc kiểm soát các công ty công nghệ nhằm mục đích tăng cường kiểm soát của chính phủ. Bắc Kinh đang yêu cầu các công ty công nghệ phải chia sẻ dữ liệu sâu rộng hơn cho nhiều mục đích từ kiểm soát hệ thống tài chính, phòng chống dịch bệnh cho đến đảm bảo an ninh quốc gia. 

Tháng 9/2020, Trung Quốc đã thông qua Đạo luật an toàn dữ liệu quy định tất cả các hoạt động thu thập, lưu trữ, sử dụng, truyền dẫn dữ liệu để phải được chính phủ giám sát. 

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng bắt đầu thực hiện các cuộc điều tra chống độc quyền nhằm giảm ảnh hưởng của các công ty công nghệ bằng cách thay đổi mô hình kinh doanh hoặc tách các công ty con thành công ty độc lập. Nổi bật nhất có lẽ là việc chính quyền Trung Quốc đã dừng thương vụ IPO của thập kỷ của Ant Financial – một công ty thuộc Alibaba Group; hoặc vụ việc CEO của Meituan, công ty giao đồ ăn lớn nhất Trung Quốc, đăng một bài thơ thời Đường có ý chống đối chính quyền, làm cho giá thị trường của công ty mất 26 tỷ USD trong 2 ngày. 

Người dùng được và mất gì?

Từ khi các dự thảo ra đời cho đến khi được ứng dụng vào thực tế có lẽ còn thời gian rất dài. Tuy nhiên khi việc độc quyền của các công ty công nghệ chấm dứt, có lẽ người dùng chúng ta sẽ được hưởng các dịch vụ đa dạng hơn, với mức chi phí thấp hơn, an toàn thông tin cao hơn, với ít quảng cáo hơn. 

Tuy nhiên, nếu như các ông lớn phải bán bớt các mảng dịch vụ của mình, sự tiện lợi của việc sử dụng tất cả các dịch vụ trong một hệ sinh thái, như của Google hay Apple cũng có thể bị giảm đi phần nào. Âu đây cũng là 2 mặt của một vấn đề mà người tiêu dùng sẽ có lợi nhiều hơn là thiệt. 

Thái Phan
About Author

Thái Phan

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest