Một trong những kết quả quan trọng nhất của cuộc họp các bộ trưởng tài chính G7 vừa kết thúc là việc nhất trí về thỏa thuận thuế doanh nghiệp toàn cầu. Theo đó, G7 ủng hộ việc đánh thuế tối thiểu 15% lên các công ty đa quốc gia trên thế giới.

Đây là một thỏa thuận mang tính lịch sử, vì nó dự kiến sẽ thay đổi rất lớn hệ thống thuế trên thế giới kéo dài trong nhiều năm qua. Vậy cụ thể thuế doanh nghiệp toàn cầu là gì?

Thuế doanh nghiệp toàn cầu là gì? 

Hiểu một cách đơn giản, G7 nhất trí về mức thuế doanh nghiệp toàn cầu tối thiểu là 15% đối với các công ty đa quốc gia. Mức thuế này sẽ có sự thay đổi, “du di” ở từng nước, tùy vào điều kiện của nước đó, nhưng vẫn phải ở mức tối thiểu 15%. 

Ngoài ra, các nước G7 cũng nhất trí doanh nghiệp đa quốc gia phải nộp thuế doanh nghiệp tại nước đang tiến hành hoạt động kinh doanh, không chỉ ở mỗi quốc gia đặt trụ sở như hiện nay. Quốc gia mà doanh nghiệp đang hoạt động kinh doanh có thể áp thuế trong phạm vi 20% phần lợi nhuận vượt quá biên độ 10% tổng doanh thu. 

Thuế doanh nghiệp toàn cầu là vấn đề quan trọng nhất đã được bàn trong cuộc họp G7 vừa qua

Tại sao cần phải có thuế doanh nghiệp toàn cầu? 

Chắc hẳn chúng ta đều biết rằng một số nền kinh tế lớn đang muốn ngăn chặn các tập đoàn đa quốc gia chuyển lợi nhuận và các khoản phải chịu thuế từ nước có mức thuế cao sang nước có mức thuế thấp. 

Hơn nữa, các công ty lớn đang ngày càng có nhiều nguồn thu từ những tài sản vô hình, chẳng hạn như bằng sáng chế dược phẩm, phần mềm, bản quyền và sở hữu trí tuệ. Các công ty này đang chuyển những nguồn tài sản vô hình như vậy sang các nước có mức thuế thấp, hay thường được biết đến với cái tên “thiên đường thuế”, nhằm tránh bị mức thuế cao hơn ở các nước khác. 

Một số thiên đường thuế nổi tiếng trên thế giới có thể kể đến Panama, Luxembourg. Đặc biệt, Ireland được coi là thiên đường thuế hấp dẫn nhất châu Âu, bởi chính sách thuế ưu đãi cùng các điều kiện kinh tế thông thoáng. 

Vậy nó hoạt động như thế nào? 

Mức thuế suất toàn cầu tối thiểu sẽ được áp dụng với các khoản lợi nhuận từ nước ngoài. 

Các chính phủ vẫn có thể áp mức thuế doanh nghiệp mà họ muốn. Tuy nhiên, nếu các công ty nộp ít thuế hơn ở một nước cụ thể, chính phủ “quê nhà” có thể áp thêm thuế doanh nghiệp toàn cầu lên các công ty đó. Từ đó, ngăn chặn tình trạng chuyển lợi nhuận sang nước khác. 

Ví dụ thế này, Facebook có doanh thu 50 tỷ USD và lãi 10 tỷ USD. Và họ muốn né khoản thuế thu nhập doanh nghiệp 21% của Mỹ. Anh Mắc xoăn sẽ chuyển 6 tỷ USD lợi nhuận sang Ireland, nơi có thuế suất là 12.5%. 

Như vậy, nếu không có thuế doanh nghiệp toàn cầu, Facebook sẽ chỉ phải nộp số thuế là 4 tỷ x 21% + 6 tỷ x 12.5% = 1,59 tỷ USD. Còn nếu chỉ nộp thuế ở Mỹ, Facebook sẽ chịu số thuế là 10 x 21% = 2,1 tỷ USD. 

Tuy nhiên, do bác Biden đã áp thuế doanh nghiệp toàn cầu 15% đối với Facebook. Doanh thu của Facebook là 50 tỷ USD, mà Facebook lại lãi tới 10 tỷ USD, như vậy, phần lợi nhuận vượt quá biên độ 10% doanh thu của Facebook là 5 tỷ USD. 

Áp vào tuyên bố áp thuế trong phạm vi 20% phần lợi nhuận vượt quá biên độ 10% tổng doanh thu, ta sẽ được phần lợi nhuận chịu thuế doanh nghiệp toàn cầu của Facebook là 20% x 5 tỷ USD = 1 tỷ USD. Từ đó, thuế doanh nghiệp toàn cầu mà Facebook phải chịu là 1 tỷ x 15% = 0,15 tỷ USD. 

Như vậy, Facebook sẽ chịu 3 loại thuế là thuế thu nhập doanh nghiệp ở Ireland, thuế thu nhập doanh nghiệp ở Mỹ và thuế thu nhập doanh nghiệp toàn cầu. Tổng cộng, Facebook sẽ phải chịu 1,59 tỷ USD + 0,15 tỷ USD = 1,74 tỷ USD. 

Con số này vẫn thấp hơn số 2,1 tỷ USD và Mỹ sẽ thu được nếu Facebook chỉ nộp thuế ở Mỹ, nhưng dù sao đã cao hơn con số trước khi không có thuế doanh nghiệp toàn cầu rồi. 

Ai bị tác động nhiều nhất? 

Các công ty công nghệ lớn trên thế giới được cho là sẽ chịu tác động rất lớn của hệ thống thuế mới này. 

Các bạn cần biết rằng những quy định về thuế toàn cầu hiện nay đã tồn tại từ những năm 1920. Tuy nhiên, với sự ra đời của các công ty công nghệ lớn, hệ thống thuế đã không còn phù hợp, và đang phải đấu tranh với những gã khổng lồ công nghệ đa quốc gia. 

Bởi vậy, với sự ra đời của mức thuế doanh nghiệp toàn cầu tối thiểu này, những gã khổng lồ công nghệ như Apple, Facebook and Google có thể bị ảnh hưởng bởi thỏa thuận của G7.

Theo tính toán của OECD, các doanh nghiệp sẽ phải chi tối thiểu 50 đến 80 tỷ USD tiền thuế bổ sung trên toàn cầu vì các quy định về thuế mới.

Các thiên đường thuế có thể sẽ gánh chịu hậu quả từ luật thuế này

Với các quốc gia, đây cũng có thể coi là tin tốt. Vì các doanh nghiệp phải chịu nhiều tiền thuế hơn, sẽ giúp các nước có nhiều nguồn thu hơn. Điều này cực kỳ quan trọng, trong bối cảnh tất cả các nước trên thế giới đã và đang thiệt hại hàng trăm tỷ USD do dịch COVID-19. 

Tất nhiên, mức thuế 15% chỉ là khởi đầu, sẽ còn nhiều cuộc thảo luận chi tiết hơn được tiến hành. Từ thoả thuận của G7, khả năng cao, sẽ có một thoả thuận rộng hơn tại hội nghị Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) diễn ra vào tháng 7 tới ở Venice, Italy.

Tham khảo: Reuters. VOV, KBS

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest