Một nghịch lý là trong khi xã hội ngày càng có nhiều việc làm, nhiều người Mỹ vẫn không có việc. Tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ hiện là 5,9%, tương đương với 9,5 triệu người Mỹ thất nghiệp. Vậy mà doanh nghiệp vẫn không thuê được nhân công, dù có nhiều đơn nộp ứng tuyển nhưng khi hẹn phỏng vấn lại không có người đến. Tình trạng này không chỉ xảy ra ở các thị trấn nhỏ mà ngay cả ở các đô thị lớn.

Vậy có chuyện gì đang xảy ra tại nơi đây?

1/ Phúc lợi của thất nghiệp là quá lớn? 

Ban đầu nhiều chủ doanh nghiệp đổ lỗi cho các gói trợ cấp của chính phủ, vì cho rằng người dân chưa muốn đi làm là để hưởng nốt trợ cấp thất nghiệp sẽ hết hạn vào tháng 9 năm nay. Dễ thấy, phụ cấp $300 hàng tuần giúp nhiều người không phải phải vất vả trong các quầy thu ngân hay nhà bếp của các nhà hàng, nhưng lại kiếm được một mức ngang bằng, thậm chí còn nhiều hơn so với trước kia.

Trong một phỏng vấn của The Syracuse Post-Standard, ông chủ Tom Taylor của Sammy Malone’s pub ở Baldwinsville chia sẻ “Chính phủ đang giúp nhiều người không đi làm nhưng vẫn có lương. Cũng không thể trách chính phủ, nhưng nếu vậy không ai muốn làm việc, còn các ông chủ là chúng tôi lại thiếu người làm”.

Sau đó, tổng thống Joe Biden phải đính chính “Bất kỳ ai đang thất nghiệp nếu từ chối các công việc phù hợp thì sẽ không nhận được trợ cấp nữa”. Thậm chí những người thất nghiệp phải chứng minh được họ vẫn đang chủ động tìm kiếm việc làm. Tuy nhiên, sau phát ngôn của Biden hồi tháng 5, tỉ lệ thất nghiệp không những không giảm mà còn tăng từ 5,8% tháng 5 lên 5,9% tháng 6. Vậy thì, trợ cấp không phải là lý do lớn nhất khiến các doanh nghiệp Mỹ thiếu nhân công.

Hình ảnh người dân nộp đơn để nhận trợ cấp tại Mỹ

2/ Quan ngại về sức khỏe

Nhiều người Mỹ không đi làm vì lo lắng nguy cơ bùng phát Covid khi có tới 46% dân số vẫn chưa được tiêm một liều vaccine. Có thể nói đây là một thay đổi trong văn hóa làm việc Mỹ, họ đã coi trọng sức khỏe hơn việc làm, khác hẳn so với khi Covid bùng phát lần đầu tiên.

Paul Hofford, ông chủ một bartender ở A Rake’s Progress, Washington nói rằng “Chúng tôi vẫn đang bị lockdown. Vợ và con trai tôi thì mắc bệnh tự nhiễm. Tôi không muốn lại làm việc ở một nơi đông người và sau đó mang nguồn lây về nhà”.

Hơn thế, người ta cũng đã tìm ra mối liên hệ tương đồng giữa tỉ lệ có việc và vaccine. Nhà kinh tế Aaron Sojourner phát hiện ra cứ tăng 10% số người tiêm đầy đủ vaccine thì sẽ tăng tương ứng 1,1% tỉ lệ có việc làm trong số họ. Tất nhiên điều này có nhiều nguyên nhân, nhưng rõ ràng những người đã được tiêm vaccine sẽ thoải mái ra ngoài đi làm hơn những người chưa được tiêm vaccine.

3/ Khi người lao động ‘làm giá’

Sau khi mở cửa lại nền kinh tế vào tháng 3, Mỹ càng có nhiều việc làm tạo ra để phục hồi nền kinh tế vốn đã bị Covid tàn phá trước đó. Tổng số việc làm được thêm vào tăng chóng mặt qua từng tháng, từ 266.000 trong tháng tư, 583.000 trong tháng năm , và lên đến 850.000 việc làm tháng 6.

Tuy nhiên, nếu lượng việc làm  tăng quá nhanh so với số người xin việc, người lao động không vội đi làm mà làm giá để các ông chủ phải tăng lương. Thực tế, Knight-Swift Transportation Holdings đã tăng 40% lương các tài xế, trung bình lên đến $60.000. 

Một quản lý của Cafe Olé in Meridian còn chia sẻ hài hước “Chỉ cần biết dùng búa là bạn có thể kiếm $25 một giờ rồi”. So với mức $13 một giờ của các nhân viên làm tại nhà hàng hay mức $15 một giờ của nhân viên  Walmart, Target, $25 là mức lương cao hơn hẳn. 

Tuy nhiên, vấn đề là nếu lương trả cho lao động tăng, liệu các doanh nghiệp có tăng giá hàng hóa và dịch vụ, cuối cùng lại dẫn đến tăng lạm phát hay không? Đây là một vấn đề không chỉ dành riêng cho các doanh nghiệp, mà còn là cả chính quyền của tổng thống Joe Biden.

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest