Thị trường xe điện đang tăng trưởng 

Mặc cho năm 2020 đầy khó khăn với Covid, thị trường xe điện thế giới đã tăng trưởng ở mức 43% với 3 triệu xe được bán ra. Quý 1 năm 2021, số lượng xe điện bán ra trên toàn cầu cũng tăng 140% so với cùng kỳ. 

Với mức hơn 10 triệu xe, xe điện chỉ chiếm khoảng 1% tổng lượng xe lưu thông trên toàn cầu. Trung Quốc hiện tại có lượng xe điện l lớn nhất thế giới với khoảng 5,3 triệu chiếc với tốc độ tăng trưởng 8% do ảnh hưởng chủ yếu do Covid. Canalys research dự đoán thị trường xe điện Trung Quốc sẽ tăng trưởng ở mức 50% trong năm 2021. 

        Số xe điện bán ra trên tổng số xe bán ra 2020

Trong khi đó Châu Âu hiện là khu vực có tốc độ tăng trưởng cao nhất ở mức 120% trong năm 2020 – với 1,37 triệu chiếc được bán ra. Trong khối liên minh Châu Âu, Nauy có 75% tổng số xe bán ra năm 2020 là xe điện. 

Tại thị trường Mỹ, số xe điện và xăng lai điện bán ra mới chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn 2% tổng số xe tiêu thụ trong năm 2020. Và trên thực tế, số lượng xe điện chỉ chiếm 25% so với 75% của xe lai. Số xe điện đang lưu thông tại Mỹ hiện chỉ đạt 1.1 triệu xe trong năm 2020, tuy nhiên có số này  được dự đoán sẽ tăng nhanh chóng lên 6.9 triệu trong năm 2025.

Vậy còn những player trong mảng này đang hoạt động ra sao? Hãy cùng nhìn vào Tesla, đến từ Mỹ và một nhân vật khác là Vinfast, đến từ Việt Nam.

Tesla: tăng trưởng trong thử thách

Trong năm 2020, Tesla bán tổng cộng 500 nghìn xe so với 367 nghìn trong năm 2019. Thị phần xe điện toàn cầu của Tesla giảm từ mức 29% trong năm 2019, xuống còn 11% theo Credit Suisse. Điều này cho thấy cạnh tranh của ngành xe điện rất khốc liệt khi các công ty ô tô truyền thống bắt đầu nhảy vào phân khúc có tăng trưởng cao này. 

  • Tại Mỹ: Thị trường Mỹ, Tesla bán 140 nghìn chiếc, tăng 55% trong 6 tháng đầu năm, nhưng mức tăng này chỉ tương đương 50 nghìn xe do lượng xe điện bán ra tại Mỹ vẫn khá khiêm tốn. Thị phần Tesla tại Mỹ bị giảm từ 80% xuống còn hơn 50% trong năm 2021 do cạnh tranh từ Volkswagen, Ford, v.v. Việc phụ thuộc vào thị trường Mỹ sẽ rất khó giúp doanh nghiệp xe điện chiếm vị thế cao do đặc thù quãng đường di chuyển xa của người Mỹ và hệ thống trạm sạc chưa được đầu tư đúng mực. (Hiện số trạm sạc tai Mỹ chỉ bằng 5% tịa Trung Quốc) 
  • Tại Trung Quốc: Thị trường lớn nhất của Tesla vẫn là Mỹ, tuy nhiên Trung Quốc mới là thị trường tăng trưởng tốt nhất – gấp 3 lần so với năm 2019. Sau khi đạt kỷ lục bán 35,5 nghìn chiếc trong tháng 03, doanh số Tesla sụt giảm mạnh trong tháng 04 xuống 25,8 nghìn chiếc do ảnh hưởng tiêu cực từ truyền thông và sự quay lưng của chính quyền Trung Quốc. Doanh số tháng 06 đã phục hồi về 33 nghìn chiếc, nhưng nhờ vào kỷ lục xuất khẩu hơn 5 nghìn chứ không phải tiêu thụ tại Trung Quốc.  Bên cạnh đó, Tesla cũng bị cạnh tranh mạnh mẽ bởi startup xe điện Nio và các hãng nội địa khác.
  • Tại Châu Âu: Tesla vẫn đạt được tăng trưởng ấn tượng trong năm 2021, chủ yếu do thị trường tăng trưởng. Tuy nhiên, về thị phần Q1/2021, Tesla, từ vị trí số 1 trong năm 2019, hiện đã rơi xuống vị trí thứ 4, sau Volkswagen, Stellantis, Renault/Nissan. Hyundai/Kia cũng đang đuổi theo rất gần Tesla. 

Cổ phiếu Tesla cũng phản ánh thực trạng của hãng khi giá đã giảm 25% từ mức đỉnh $883/cổ phiếu. Tuy nhiên, giá thị trường của Tesla ($632 tỷ) vẫn tương đương Toyota ($300 tỷ), Volkswagen ($150 tỷ), General Motors ($85 tỷ), Ford ($57 tỷ), và Honda ($56 tỷ) cộng lại. 

Tesla đang có một năm tăng trưởng đầy khó khăn

Vinfast: câu chuyện tương lai vẽ bởi Việt Nam

Hiện Vinfast đang có kế hoạch bán xe điện vào thị trường Mỹ và Châu Âu trong năm 2022. Tuy sẽ có khó khăn, nhưng 2 thị trường này được kỳ vọng sẽ tăng trưởng với tốc độ nhanh trong những năm sắp tới. Vào năm 2026, thị trường Châu Âu kỳ vọng bán được khoảng 2 triệu xe, còn Mỹ là vào khoảng 2,7 triệu xe. 

Tuy nhiên thị trường Châu Âu thì cực kỳ cạnh tranh, còn thị trường Mỹ vẫn gặp nhiều vấn đề về tốc độ chuyển đổi xe điện cũng như phát triển hệ thống trạm sạc. Những khó khăn của Tesla cũng sẽ là vấn đề Vinfast sẽ gặp phải tại đây.

Mặc dù nhiều khó khăn, nhưng cơ hội là vẫn có khi các nước Châu Âu đang thúc đẩy chuyển đổi xe điện. Các nước Bắc Âu đang nhắm đến mục tiêu không bán xe chạy xăng mới vào năm 2025, và các nước phát triển còn lại trong khối liên minh Châu Âu như Đức, Pháp, cũng đặt mục tiêu năm 2030. 

Tại Mỹ, chính quyền Biden cũng có kế hoạch đầu tư $7,5 tỷ cho các trạm sạc, ban hành các điều luật mới về chỉ tiêu khí thải, tăng mức hoàn thuế xe điện từ $7.500 lên $12.500. Bên cạnh đó, thị trường Mỹ cũng chưa quá cạnh tranh gay gắt, khi nhiều hãng truyền thống như Ford, Toyota, General Motors cũng mới bắt đầu thử nghiệm bán những mẫu xe điện đầu tiên.

Mỹ và Châu Âu đang là 2 thị trường mà Vinfast hướng đến

Nói về thị trường Việt Nam, năm 2020, người Việt đã mua khoảng 400 nghìn ô tô, và dự báo sẽ tiêu thụ 1 triệu chiếc vào năm 2025. Nếu như xe điện đạt được thị phần 5% tại Việt Nam vào năm 2020, và Vinfast chiếm 80% thị phần (như Tesla trong những ngày đầu), thì doanh số có thể đạt 40 nghìn chiếc 1 năm. 

Ngoài ra, nếu Vinfast đạt được 1-3% thị phần tại Mỹ và Châu Âu, thì con số bán hàng trăm nghìn chiếc xe điện trên toàn cầu (100-200 nghìn chiếc) 3 năm sau khi ra mắt là hoàn toàn khả thi. Với mức giá trung bình khoảng $50 nghìn 1 chiếc, thì doanh thu của Vinfast có thể đạt ít nhất $5 tỷ USD. 

Vinfast: định giá thử “chơi” xem nào

Đối với một hãng xe mới như Vinfast, thì định giá bằng lợi nhuận tất nhiên là chưa thể. Do đó hãy dùng chỉ số định giá/ doanh số (P/S ratio). Mảng xe xăng tại Việt Nam, Vinfast có doanh số 20 nghìn xe năm 2025 (tương đương khoảng $800 triệu – trung bình khoảng $40 nghìn 1 chiếc).

P/S của Toyota là 0.92, Honda là 0.4, Hyundai là 2.0. Cứ cho là mảng xe xăng Vinfast với tốc độ tăng trưởng nhanh sẽ có tỷ lệ bằng với Hyundai là 2.0, tương đương định giá $1.6 tỷ (Do Vinfast thương hiệu còn yếu và xuất phát từ quốc gia đang phát triển như Việt Nam nên có thể xem là hợp lý).  

Nếu nói về mảng xe điện, Nio của Trung Quốc, với 1,4 tỷ dân, có mức định giá $15 tỷ vào ngày bán ra chiếc xe đầu tiên. Chúng ta có thể cho là thị trường Việt Nam với dân số gần 100 triệu (1/14 Trung Quốc), thì Vinfast có thể đạt định giá $1 – $1.5 tỷ cho mảng xe điện ngay tại thời điểm này.

Tổng hợp 2 mảng này, định giá của Vinfast, vào thời điểm này sẽ rơi vào đâu đó khoảng $3 tỷ nếu dùng phương pháp nêu trên. Do đó, mức định giá $50-$60 tỷ mà Vinfast đã từng công bố có vẻ là rất cao so với phương pháp này. 

Nếu nói về mảng xe điện trên thế giới thì Tesla hiện có định giá P/S 20 lần, Nio là 30 lần. Vinfast, với xuất xứ từ Việt Nam, thì có thể cho đạt mức 15 lần. Nếu như 3 năm sau khi ra mắt thị trường Âu, Mỹ, Vinfast đạt được doanh số xe điện $5 tỷ như nêu trên, thì mức định giá $60 tỷ là khả thi hơn trong tương lai. 

Nếu Vinfast thành công với mảng xe điện trên toàn cầu, thì đây sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest