Khi nói đến Trung Quốc thì hẳn sẽ có 2 chính sách nổi tiếng khắp thế giới, một là chính sách “Một vành đai – một con đường” đang được thực hiện, hai là chính sách “Một con”, để hạn chế tỷ lệ sinh từ những năm 1970. 

Thế nhưng ngày 31.5 vừa qua, chính phủ Trung Quốc đã ban hành chính sách mới, cho phép mỗi gia đình được phép sinh đến 3 con. Vậy hôm nay hãy cùng Kinh Tế Học Giản đơn tìm hiểu những mặt khác xoay quanh chính sách này.

Chuyện gì đang xảy ra tại Trung Quốc?

Hiểu đơn giản dù là quốc gia có dân số lớn nhất thế giới, nhưng đà tăng dân số lại trên đà giảm suốt nhiều năm qua. Năm 2020, số trẻ \sinh ra tại Trung Quốc là 12 triệu, giảm mạnh so với 2019 là 14.65 triệu trẻ. Để tưởng tượng con số này thấp như thế nào thì 12 triệu cũng là số trẻ được sinh ra vào nạn đói năm 1961, khiến 10 triệu người chết với chế độ y tế và kinh tế nghèo nàn.

Một vấn đề nữa là dân số trong tuổi lao động của Trung Quốc là 70% hồi 10 năm trước, nay chỉ còn 63%, trong khi tỷ lệ người già lại tăng từ 13.3% lên 18.7%. Trên đây chỉ là 2 trong số những dẫn chứng cho vấn đề dân số và sau này là cả về xã hội và kinh tế mà Trung Quốc sắp gặp phải.

Ngoài ra thì bọn tôi cũng đã có 1 bài phân tích về tỷ lệ sinh ở Trung Quốc, xem ở đây nhé.

Tỷ lệ sinh tại Trung Quốc đang giảm mạnh

Người dân Trung Quốc phản ứng thế nào?

Trước tiên, vui nhất phải là các doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm liên quan đến trẻ em khi cổ phiếu của họ liên tục tăng giá. Cụ thể là cổ phiếu công ty sản xuất sữa bột Beingmate đã tăng 10% giá trị, hay Jinxin Fertility Group, chuyên cung cấp các dịch vụ cho trẻ cũng đã tăng 24%.

Trong khi đó, tầng lớp trung lưu tại Trung Quốc lại không đánh giá cao chính sách 3 con này, bởi vấn đề kinh tế. Nếu thực hiện theo kỳ vọng của chính phủ, một cặp vợ chồng cơ bản tại Trung Quốc sẽ vừa nuôi bản thân, hỗ trợ kinh tế cho ông bà nội ngoại, nuôi 3 đứa trẻ đồng thời trả nợ ngân hàng. Đây là gánh nặng không phải gia đình nào cũng có thể gánh vác.

Các chuyên gia kinh tế cũng không tin tưởng về tính hiệu quả của chính sách 3 con, đơn giản là năm 2012 Trung Quốc đã bỏ chính sách 1 con và cho phép người dân sinh 2, nhưng tỷ lệ sinh không cải thiện là bao. Trong khi đó thì chỉ những gia đình có điều kiện kinh tế mới đủ khả năng có 3 người con, và những người này không chiếm phần đông dân số.

Vậy Trung Quốc có thể làm gì?

Về cơ bản, thì việc cho-phép-có-3-con là chưa đủ để thúc đẩy tỷ lệ sinh ở thời điểm hiện tại. Và để khuyến khích người dân siêng có con hơn, Trung Quốc sẽ cần thêm những chính sách ưu đãi về nhà ở, chế độ thai sản, hay thậm chí hỗ trợ toàn bộ chi phí cho trẻ trong những năm đầu đời như nhiều nước phương Tây đang áp dụng.

Thế nhưng, chính sách này không phải là lối thoát duy nhất cho Trung Quốc. Nếu nhìn ở một góc độ bao quát hơn thì chính sách sinh 3 vẫn là nỗ lực để giải quyết vấn đề về đội ngũ lao động và Trung Quốc có nhiều hơn 1 cách để giải quyết vấn đề này.

Mới đầu năm, Trung Quốc đã lên kế hoạch để nâng độ tuổi lao động của người dân, hiện cho nam là 60 và nữ là từ 50-55 tuổi tùy ngành nghề. Ngoài ra, họ cũng mong muốn tái định cư 50 triệu người từ nông thôn lên thành phố để làm trong các nhà máy tạo thêm nhiều giá trị thắng dư hơn cho nền kinh tế.

Kết

Hiện tại vẫn còn đang quá sớm để có thể kết luận liệu chính sách 3 con của Trung Quốc có mang lại bất kỳ thay đổi nào trong cơ cấu dân số của họ hay không. Nhưng tôi chỉ trộm nghĩ sẽ thật áp lực cho người trẻ Trung Quốc, khi giờ đây không chỉ bố mẹ, hàng xóm, mà là cả chính phủ sẽ chăm chăm hỏi họ 1 câu: “Thế bao giờ mấy đứa tính có con đấy?”

Nguồn: Bloomberg

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest