Nếu để ý đến giá cả thị trường thì bạn sẽ nhận ra giá dầu thô đã tăng đến 70% trong 5 tháng qua và vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Điều này dấy lên hồi chuông cảnh tỉnh cho OPEC phải nhảy vào và điều chỉnh giá dầu.

Thế nhưng OPEC là cái gì?

Có thể hiểu đơn giản OPEC một liên minh giữa các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn trên thế giới, được thành lập vào năm 1960. Đến nay, sau rất nhiều thay đổi thì OPEC còn tổng cộng 11 thành viên trải dài từ châu Phi, Trung Đông cho đến Nam Mỹ với 5 quốc gia thành lập là Iran, Irag, Kuwait, Ả Rập Xê Út và Venezuela.

Hmm đến đây, để hiểu được sự đáng sợ của OPEC thì chúng ta sẽ cần một vài con số. Theo thống kê, tổng trữ lượng dầu của các nước trong tổ chức chiếm đến 75% trữ lượng dầu của thế giới và hàng năm họ chiếm hơn 40% sản lượng dầu lửa được khai thác. Nên nếu bạn nghĩ rằng họ là một tổ chức độc quyền thì,… yes cũng không sai đâu.

OPEC quyền lực đến thế nào?

Thứ quyền lực có thể thấy rõ ràng nhất chính là việc OPEC có thể điều chỉnh nguồn cung dầu mỏ để giữ giá dầu thế giới ở mức mà họ muốn thông qua việc thiết lập hạn ngạch sản xuất cho từng nước thành viên. Mỗi năm 2 lần, OPEC sẽ dựa trên dự báo về nguồn cung và cầu của dầu lửa trong 6 tháng tiếp theo để đặt hạn ngạch chung cho cả tổ chức và từ đó chia ngược lại cho từng thành viên. 

Dù đã được phân định rõ ràng là vậy, nhưng không phải quốc gia nào cũng tuân thủ theo những gì họ đã được chia, chính vì vậy các thành viên với sản lượng lớn hơn, đặc biệt là Ả Rập Xê Út, thường phải cắt giảm hạn ngạch của mình bởi các thành viên khác đã sản xuất vượt hạn ngạch. Đây cũng là nguyên nhân giá dầu giảm vào giữa những năm 80 và cuối những năm 90.

Vậy OPEC có thể kiểm soát hoàn toàn giá dầu?

Không hẳn vậy, tuy nắm phần lớn thị trường nhưng thế độc tôn của OPEC vẫn có thể bị đe dọa bởi các tay chơi khác, ví dụ như… Nga, nước đứng thứ 6 thế giới về trữ lượng dầu mỏ. Nếu bạn vẫn còn nhớ thì khoảng tháng 3 năm ngoái, giữa lúc tình hình Covid đang căng thẳng và giá dầu đang trên đà giảm thì Nga lại quyết định tăng sản lượng sản xuất dầu, buộc OPEC cũng phải tăng hạn ngạch của họ nhằm đảm bảo thị phần.

Với trữ lượng dầu lớn của mình, Nga là đối thủ đáng gờm của OPEC

Hậu quả của cuộc chiến sản lượng này là một cú nhảy lầu lịch sử, chạm đến tận mức âm của dầu WTI vào năm ngoái, khiến cả thế giới phải sửng sốt. (Hẳn bạn còn nhớ sự kiện này vì hồi đó Kinh Học Giản Đơn đã làm hẳn một bài phân tích)

Nói vậy để thấy, yep, OPEC khủng đấy, nhưng vị thế của họ đã không còn được như lúc mới thành lập vì sự tiến bộ trong kỹ nghệ khai thác dầu và những liên minh chính trị mới được thành lập. Okay, vậy trên đây là những gì bạn cần biết về OPEC, một tổ chức chắc ai cũng đã nghe tên nhưng không phải ai cũng biết họ làm gì. 

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest