Chỉ cần lướt sơ qua các tờ báo mạng hay các hội nhóm Facebook, bạn sẽ dễ dàng thấy mấy tin kiểu như “FED hạ lãi suất”, “FED tăng lãi suất”, “FED giữ nguyên lãi suất”,… Ơ, vậy FED là ngôi sao nào mà còn nổi hơn cả Ngọc Trinh hay David Beckham vậy?

Vậy thì “What the FED”?

FED (FEDeral Reserve System) hiểu đơn giản là Cục dự trữ Liên bang Mỹ, hoạt động từ 1915 theo “Đạo luật dự trữ liên bang” Tổng thống Woodrow Wilson ký năm 1913. Nhiều người nghĩ FED và tổ chức nào đó thuộc chính phủ Hoa Kỳ, nhưng không phải vậy, FED hoạt động độc lập với chính phủ Hoa Kỳ, và là nơi duy nhất có khả năng “sản xuất” dollar.

Bộ máy của FED có gì?

Bộ máy hoạt động của FED gồm 3 phần, gồm có Hội đồng Thống đốc đưa ra định hướng hoạt động, Ủy ban thị trường mở FMOC dựa trên định hướng đó đưa ra các chính sách, cuối cùng ngân hàng dự trữ liên bang sẽ là nơi thực thi các chính sách đó.

  • Hội đồng thống đốc: gồm 7 thành viên nhiệm kỳ 14 năm, chủ tịch hội đồng Thống đốc sẽ do Tổng thống Mỹ chỉ định nhưng phải được Thượng viện thông qua.
  • Ngân hàng dự trữ liên bang: là cánh tay nối dài của FED, gồm 12 ngân hàng và 24 chi nhánh.
  • Ủy ban thị trường mở FMOC: gồm 12 thành viên, trong đó 7 thành viên đến từ hội đồng thống đốc, 1 chủ tịch ngân hàng FED New York, 4 chủ tịch 11 ngân hàng còn lại luân phiên mỗi năm.
Jerome Powell hiện đang là người đứng đầu của FED

FED điều khiển kinh tế Mỹ như thế nào?

FED có một siêu quyền năng thao túng được giới tài chính thế giới, bởi họ là tổ chức duy nhất trên thế giới có quyền phát hành dollar và quyết định của tổ chức này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường bán lẻ, chứng khoán, bất động sản,… Và FED tạo ra ảnh hưởng này nhờ sử dụng 3 công cụ chính, gồm:

  • Lãi suất:

Hiểu đơn giản thì FED đồng thời là người in tiền và người cho vay. Và việc FED quyết định lãi suất cho vay bao nhiêu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lượng tiền bên tín dụng sẽ vay, còn tín dụng vay bao nhiêu thì FED sẽ bơm bấy nhiêu tiền ra nền kinh tế. Việc bơm nhiều hay ít tiền sẽ kéo theo một dây dài ảnh hưởng nữa về tiêu dùng, lạm phát, thị trường nhà đất, chứng khoán,…

  • Trái phiếu chính phủ:

Trái phiếu chính phủ là một tờ giấy kêu gọi tài trợ của chính phủ, khi đó FED sẽ là người cho vay, bằng cách mua lại trái phiếu đó rồi đưa tiền để chính phủ tiếp tục đầu tư vào hạ tầng và trả lương cho hệ thống công quyền. Trong trường hợp này bạn cần hiểu rằng FED hoạt động độc lập với chính phủ, quyền in dollar không phụ thuộc vào chính phủ Hoa Kỳ mà phụ thuộc vào FED.

  • Quy định dự trữ tiền mặt:

FED yêu cầu các FED nhỏ không được “tiêu” hết tiền, mà phải giữ lại một khoản “tiết kiệm” nhất định, gọi là tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Việc tỷ lệ dự trữ này lớn hay nhỏ sẽ quyết định trực tiếp đến chi tiêu người dân. bạn hãy tưởng tượng như vầy cho dễ hiểu, nếu FED là một cái ví chung được sở hữu bởi nhiều người, thì khi muốn “tiết kiệm” nhiều, rõ ràng mỗi cá nhân sở hữu cái ví sẽ có ít tiền và chi tiêu ít đi; còn nếu “tiết kiệm” ít thôi, thì các cá nhân sẽ có nhiều tiền và tiêu nhiều hơn đó

Vậy FED tác động đến kinh tế thế giới ra sao?

Rõ ràng FED in dollar thì ảnh hưởng đến kinh tế Mỹ, nhưng tại sao FED còn thao túng nền kinh tế các nước khác nữa?

Bởi vì đồng tiền các quốc gia khác đều được neo vào dollar. Thông thường, khi FED tăng hay giảm lượng dollar in ra thì lượng tiền được in ở các quốc gia khác cũng sẽ có xu hướng tăng hoặc giảm theo, nhằm cân bằng tỷ giá tránh ảnh hưởng đến xuất khẩu. bạn hãy nhìn vào ví dụ nhỏ sau để dễ hiểu.

Giả sử bạn sản xuất 1 cái kem mất 0.5 VND, mang qua Mỹ bán với giá 1VND, và ban đầu tỉ giá là như vầy:

1$= 1VND=1 kem VN.

Vậy nếu FED in thêm $$ mà Việt Nam không in thêm VND, thì giả sử tỷ giá lúc này sẽ là:

2$= 1VND=1 kem VN.

Bình thường 1$ 1 cái kem đã không ai mua rồi, bây giờ tăng giá gấp đôi (2$) vậy bán cho ai nhỉ? Nhưng bạn cũng không thể bán 1$ như trước, vì nếu bán kem 1$ thì tính ra lúc này 1 cây kem=1$=0.5VND và bằng luôn chi phí sản xuất cây kem rồi. Tóm lại là lỗ chổng vó nên bạn sẽ không qua Mỹ bán kem đâu, do đó Việt Nam sẽ điều chỉnh tỷ giá, để 2$=2VND, để bạn vẫn qua Mỹ bán kem đó. 

Nên là FED in nhiều hay ít dollar cũng sẽ ảnh hưởng đến cơ chế in tiền của các nước khác

Okay, vậy là post này đã đưa ra một vài phác thảo về FED rồi. Tóm gọn thì FED không thuộc về và không cần nghe theo chính phủ Hoa Kỳ, là nơi duy nhất tạo ra dollar, và cũng là nguyên nhân đằng sau một loạt các quyết sách kinh tế nhiều nước. Kinh khủng khiếp chưa.

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest