Ai cũng biết một đất nước muốn giàu có phải đầu tư sản xuất, dịch vụ. Nhưng để làm được điều đó, đầu tiên phải có tiết kiệm. Có thể nói, tiết kiệm là nguồn gốc của đầu tư. Trong đó, tỷ lệ tiết kiệm là một chỉ số phản ánh năng lực tiết kiệm. Vậy tỷ lệ tiết kiệm là gì và yếu tố nào ảnh hưởng đến nó? Bài viết dưới đây sẽ giúp các bạn có cái nhìn sơ lược về vấn đề này. 

Tỷ lệ tiết kiệm là gì, cách tính tỷ lệ tiết kiệm 

Tỷ lệ tiết kiệm (saving rate) là phép đo lường số tiền một cá nhân có thể trích ra từ thu nhập khả dụng của người đó để đầu tư, được biểu thị bằng phần trăm. Bạn cần nhớ ở đây là thu nhập khả dụng, tức là thu nhập sau khi trừ tất cả các chi phí, trong đó có chi phí sinh hoạt, tài chính, v..v…

Ví dụ: Một người đi làm lương 15 triệu, các chi phí sinh hoạt của anh ta hết 12 triệu. Như vậy, người này sẽ còn tiết kiệm được 3 triệu. Do đó, tỷ lệ tiết kiệm sẽ bằng 3/12*100% = 25%. 

Tiết kiệm la một phần không thể thiếu trong nền kinh tế

Những yếu tố nào ảnh hưởng đến tỷ lệ tiết kiệm? 

Về cơ bản, những yếu tố sau sẽ ảnh hưởng đến tỷ lệ tiết kiệm 

  • Điều kiện kinh tế, xã hội: Sức khỏe của nền kinh tế và ổn định xã hội có liên quan chặt chẽ đế tỷ lệ tiết kiệm, Khi kinh tế đi lên, xã hội ổn định, người dân có xu hướng tiêu dùng, đầu tư nhiều hơn, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm giảm xuống. Điều ngược lại cũng đúng, khi kinh tế bất ổn, người dân có xu hướng tiết kiệm nhiều hơn, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm tăng. 
  • Thu nhập và sự giàu có: Có mối liên quan mật thiết giữa GDP bình quân đầu người với tiết kiệm. Những người có thu nhập thấp tường tiêu xài phần lớn tiền cho các chi phí sinh hoạt, mua sắm hàng hóa thiết yếu. Trong khi đó, những người giàu có hơn vẫn mua sắm hàng xa xỉ, nhưng tiết kiệm nhiều hơn. 
  • Những thay đổi liên quan đến lãi suất thị trường. Lãi suất cho vay cao dẫn đến tiêu dùng giảm, từ đó làm tăng tỷ lệ tiết kiệm. 
  • Yếu tố văn hóa: Các nước văn hóa Á Đông có xu hướng tiết kiệm cao hơn các nước cùng thu nhập, do ảnh hưởng của đạo Khổng. 

Thực trạng tiết kiệm ở các nước

Theo Investopedia, Macao là nước có tỷ lệ tiết kiệm cao nhất thế giới, với 64,3%, xếp thứ 2 là Congo, với 61,4%. Đông Nam Á có 2 nước lọt vào top 10 là Singapore với 53,8% và Brunei với 54,5%. Trung Quốc xếp thứ 10 với 44,9%. Tại Việt Nam, tỷ lệ tiết kiệm là 36% vào năm 2018, trong khi tỷ lệ đầu tư là 33%.

Trong khi đó, Mỹ có tỷ lệ tiết kiệm tương đối thấp. Theo thời gian, tỷ lệ tiết kiệm ở Mỹ ngày càng giảm. Tỷ lệ tiết kiệm ở Mỹ rơi xuống mức thấp nhất là 3,5% vào năm 2005, và đến năm 2019 là 7,9%. Cũng dễ hiểu khi Mỹ là một nền kinh tế tiêu dùng, và dân Mỹ tiếng là thu nhập cao nhưng phải gánh rất nhiều chi phí, như thuê nhà, vay tiền mua ô tô. Văn hóa ở Mỹ cũng coi trọng việc “cà thẻ tín dụng”, dẫn đến người Mỹ thường phải đau đầu với việc thanh toán hóa đơn thẻ tín dụng. Dịch COVID-19 đã làm đảo lộn thói quen chi tiêu của người Mỹ, kinh tế suy thoái buộc họ phải tiết kiệm nhiều hơn. Tỷ lệ tiết kiệm lên mức cao nhất 33% vào tháng 4/2020, nhưng sau đó đã giảm dần về mức 14,3% vào tháng 9 năm ngoái. 

Tham khảo: Investopedia, Vietnam Biz, Viettimes 

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest