Các quỹ đầu tư mạo hiểm (Venture Capital – VC) có xu hướng đặt cược nguồn tiền của mình vào các công ty mới thành lập hoặc chưa niêm yết trên sàn chứng khoán. Đổi lại, các khoản đầu tư rủi ro này thường có tiềm năng tăng trưởng cao và mang lại một khoản hời lớn cho những nhà đầu tư khôn ngoan.

Thế nhưng những chính sách gần đây của Trung Quốc lại không hề có lợi cho mô hình này. Vậy chuyện gì đang xảy ra?

Mô hình đầu tư mạo hiểm

Các quỹ đầu tư mạo hiểm (Venture Capital – VC) luôn tìm kiếm cơ hội trên khắp thế giới từ Silicon Valley đến Thượng Hải để có cơ hội tìm được các startup kỳ lân mới (có định giá từ $1 tỷ đô) trở lên. Tuy nhiên, việc siết hoạt động của các công ty công nghệ tại Trung Quốc đã làm cho các nhà đầu tư VC phải nhìn lại mô hình của mình.

Những quỹ rất năng nổ trong năm nay bao gồm quỹ Vision Fund 2 của Softbank đang đầu tư vào 1 startup mỗi ngày và đã giải ngân 17.8 tỷ USD, quỹ Tiger Global thậm chí đã giải ngân lên đến 20 tỷ USD. Các quỹ này thường áp dụng chiến lược đầu tư vào các startup có mô hình giống các công ty đã thành công ở quốc gia khác như Didi – Uber của Trung Quốc, hay Shopee – Amazon của Đông Nam Á. Với mô hình này, các quỹ thường có các startup kỳ lân trải dài tại nhiều quốc giá, như Tiger Global hiện có 22% kỳ lân tại Trung Quốc và 20% tại các quốc gia khác ngoài Hoa Kỳ.

Didi là một khoản đầu tư vừa bị “động chạm” của Softbank

Bàn tay sắt của Trung Quốc

Mô hình đầu tư đơn giản với lợi nhuận siêu khủng này đang gặp phải những thách thức từ Trung Quốc. Thời gian qua, chính phủ Trung Quốc đã có nhiều động thái để siết ảnh hưởng của các công ty công nghệ từ Alibaba, đến Meituan, công ty giao đồ ăn lớn nhất Trung Quốc, rồi Didi, Uber của Trung Quốc.

Chính phủ Trung Quốc đã chặn thương vụ IPO lịch sử của Ant Group (công ty trong tập đoàn Alibaba), điều tra chống độc quyền với Meituan, bắt App Store và Google Play phải tháo app Didi chỉ một thời gian ngắn sau cú IPO 4.4 tỷ đô ngày 30/06 vừa qua.

Softbank đã đầu tư 11 tỷ đô vào Didi, và sau cú giảm giá vừa rồi, cổ phần của Softbank hiện chỉ tương đương 12 tỷ đô – chắc chắn là lỗ so với mua trái phiếu hay đầu tư vào các quỹ ETF trên thị trường chứng khoán. Mặc cho các nhà đầu tư nước ngoài đang khổ sở, chính quyền Trung Quốc đang áp dụng bàn tay sắt nhằm kiểm soát dữ liệu người dùng với các bộ luật đang được soạn thảo nhằm thắt chặt quy định niêm yết cổ phiếu tại nước ngoài của các công ty Trung Quốc.

HIện ByteDance Ltd., công ty chủ quản của TikTok được đầu tư bởi SoftBank và Tiger Global cũng đang xem xét việc dời ngày IPO.

Đầu tư mạo hiểm trong thời gian tới

Động thái của Trung Quốc được xem chỉ là khởi đầu cho việc kiểm soát chặt chẽ hơn các công ty công nghệ trên khắp thế giới từ phương Đông đến phương Tây. Điều này chắc chắn sẽ làm cho định giá các công ty startup giảm xuống với các rủi ro địa chính trị, trong khi nhà đầu tư lại đòi hỏi mức lợi nhuận cao hơn với quỹ startup khi đánh giá mức độ rủi ro này (risk premium).

Đối mặt với các rủi ro này, đặc biệt khi nguồn cơn đến từ nhà cầm quyền, hẳn các quỹ VC ắt hẳn sẽ phải đánh giá rủi ro kỹ càng hơn, và sẽ khó xuống tiền hơn trong tương lai.

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest