Bài viết ngày hôm nay sẽ đề cập đến một vấn đề có lẽ hơi xã hội một chút, không nằm trong kinh tế học đại cương, nhưng nó gắn chặt đến sự phát triển của một đất nước. Đó là cơ cấu dân số vàng.

Có thể nhiều bạn ở page đã nghe nhiều đến cụm từ này. Việt Nam cũng đang được xếp vào các nước có cơ cấu dân số vàng. Đây là một thuận lợi rất lớn để đất nước tiếp tục phát triển. Vậy dân số vàng là gì? Nó có những mặt tích cực và tiêu cực nào?

Dân số vàng là gì?

Theo định nghĩa, dân số vàng (golden population structure) là cơ cấu dân số trong đó số người trong độ tuổi lao động nhiều hơn gấp đôi số người phụ thuộc. Tức là cứ 2 người trong độ tuổi lao động mới phải “gánh” một người trong độ tuổi phụ thuộc. Ở đây có thêm mấy khái niệm:

  1. Độ tuổi lao động ở đây là từ 15 – 64 tuổi.
  2. Nhóm tuổi phụ thuộc gồm hai nhóm, từ 0 – 14 tuổi, và từ 65 tuổi trở lên.
Dân số vàng là một động lực để phát triển kinh tế

Về mặt số học, cơ cấu dân số vàng nghĩa là số người từ 0 – 14 tuổi chiếm thấp hơn 30% tổng dân số cả nước, từ 65 tuổi trở lên chiếm thấp hơn 15%. Như vậy nếu số người trong độ tuổi lao động chiếm khoảng trên 60% thì có thể nói quốc gia ấy đang ở thời kỳ dân số vàng.

Ở Việt Nam hiện nay, số người trong độ tuổi 15 – 64 chiếm 68% tổng dân số, tương đương hơn 60 triệu người, chiếm đa số trong cơ cấu dân số. Như vậy, chúng ta đang ở trong giai đoạn dân số vàng, là giai đoạn cơ cấu dân số đẹp nhất. Theo dự báo, cơ cấu dân số vàng của Việt Nam sẽ lên đến cực đại trong giai đoạn 2034 – 2039, tức là chúng ta còn khoảng 15 – 20 năm nữa để tận hưởng thời kỳ “đẹp đẽ” này.

Thời kỳ dân số vàng thường kéo dài 30 – 35 năm, thậm chí là dài hơn. Cũng giống như thời con gái thanh xuân đẹp đẽ nhất, một đi là không trở lại, cơ cấu dân số vàng cũng chỉ XẢY RA MỘT LẦN TRONG LỊCH SỬ nhân khẩu học của một quốc gia. Well, thật ra nói một lần cũng không hẳn đúng, chỉ là sẽ quay lại trong 100, 200 năm nữa thoy. Mà làm sao có ai chờ được đến từng ấy năm để phát triển kinh tế đúng không bạn? 

Dân số vàng liên quan gì đến kinh tế? 

Thứ nhất, số người lao động chiếm đa số, tạo ra nguồn nhân lực khổng lồ, hùng hậu, là một tiền tố quan trọng để một quốc gia phát triển. Thứ hai, vì cứ 2 người lớn mới phải nuôi một người phụ thuộc, tức là các chi phí an sinh xã hội, chăm sóc người già, lương hưu không phải là áp lực quá lớn với chính phủ. Điều này giúp các nước có thể dồn tiền để phát triển kinh tế.

Tại châu Á, rất nhiều quốc gia đã tận dụng cơ cấu dân số vàng để tạo nên những kỳ tích phát triển, đóng góp khoảng 1/3 vào tăng trưởng như Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc. Riêng Trung Quốc, cơ hội này đã mang lại 15% tăng trưởng kinh tế trong hơn 20 năm qua. 

Dân số vàng có hoàn hảo?

Trên thực tế dân số vàng vẫn có những mặt hạn chế. Nếu những người trong độ tuổi lao động không được đào tạo bài bản và có chất lượng cao, thì năng suất lao động sẽ không thể nào đi lên được. Tức là sẽ rơi vào tình trạng “quân nhiều nhưng không tinh”. Trong khi đó, vấn đề thất nghiệp cũng luôn là một bài toán nan giải với bất cứ nền kinh tế nào. Tốc độ tăng nhanh của số dân trong độ tuổi lao động có thể trở thành gánh nặng cho xã hội, nếu quốc gia có tỉ lệ thất nghiệp cao và năng suất lao động thấp.

Hồi tháng 5, trên mạng rầm rộ lên tin tức Thủ tướng khuyến nghị kết hôn trước 30 tuổi, sinh con thứ 2 trước 35 tuổi. bạn nghĩ chính phủ nói chơi, sợ bạn ế ư? Không, tất cả những điều đó để duy trì cơ cấu dân số vàng của Việt Nam, làm chậm quá trình già hóa dân số đấy. Rất nhiều bài báo đã cảnh báo nguy cơ Việt Nam rơi vào tình trạng “chưa giàu đã già”. 

Ở đây chúng tôi không muốn nói sâu về vấn đề xã hội học, nhưng chúng tôi cho rằng những quyết định của Thủ tướng đều xuất phát từ việc giữ cơ cấu dân số Việt Nam mức hợp lý, vì số người già tăng lên đồng nghĩa với việc chính phủ sẽ phải trợ cấp nhiều hơn, dẫn tới gánh nặng ngân sách.

Việt Nam, như đã phân tích ở trên, đang tận hưởng thời kỳ dân số vàng. Thực ra chúng ta đã bước vào giai đoạn này từ năm 2007. 13 năm rồi, và chúng ta tận dụng “của trời cho” như thế nào? Câu hỏi này xin để tự bạn trả lời nha. 

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest