Có bao giờ trong một mối quan hệ tình cảm, bạn rơi vào một trạng thái tạm gọi là tình cảm nguội lạnh chưa? Khi đó không hẳn là bạn muốn chia tay rồi, chỉ đơn giản là bạn cảm thấy tình yêu với người ta dạo này cứ chán chán, từ cả 2 phía. Lúc đó, câu hát “lúc mới yêu thật vui biết bao nhiêu” thật là chuẩn.

Tình trạng này trong tình yêu khá giống với một vấn đề kinh tế và Việt Nam sắp có nguy cơ mắc phải. Đó là bẫy thu nhập trung bình. Vậy bẫy thu nhập trung bình là gì? Tại sao có những nước lại rơi vào bẫy thu nhập trung bình, nhưng có những nước lại thoát ra được? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này nhé.

Khái niệm bẫy thu nhập trung bình

Bẫy thu nhập trung bình là tình trạng khi một quốc gia đã phát triển đến một mức độ nhất định nhờ vào các yếu tố sẵn có, đạt được mức thu nhập nhất định (thường là trung bình từ 1.000 – 12.000 USD/năm) và giậm chân mãi ở mãi ở mức đó thôi chứ không bứt lên được.

Bẫy thu nhập trung bình là vấn đề phổ biến của nhiều quốc gia

Có một số quốc gia sẽ có GDP đầu người tăng rất nhanh, từ vài trăm USD/ năm đã lên tới cả 8.000, 9.000 USD/ năm. Nhưng đó là tất cả những gì họ làm được. Nếu như các nước này chỉ mất tầm 20 năm để gấp 10 lần GDP bình quân đầu người, nhưng họ lại tốn 20 năm sau đó mà GDP không bứt lên ngưỡng thu nhập cao. Đó chính là do các nước này đã rơi vào bẫy thu nhập trung bình.

Cái bẫy phổ biến nhất thế giới

Bẫy thu nhập trung bình cực kì phổ biến trên thế giới. Thống kê của Ngân hàng Thế giới cho biết đa số các quốc gia có thu nhập trung bình vào năm 1960 vẫn giậm chân ở mức thu nhập này vào năm 2008. Thực tế, rất ít quốc gia thoát được bẫy này, tại châu Á chỉ có 5 nước và vùng lãnh thổ thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và trở thành nước có thu nhập cao, gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Hong Kong, Đài Loan.

Trong khi đó, một số quốc gia từng được kỳ vọng sẽ trở thành nước có thu nhập cao thì lại loay hoay trong cái bẫy đó, như anh bạn cùng khối của chúng ta – Thái Lan, hay Indonesia. Nhìn xa hơn thì có Argentina, dù nước này từng được kỳ vọng sẽ trở thành một Canada, Đan Mạch mới.

Được kỳ vọng rất nhiều nhưng Brazil lại không thoát được bẫy thu nhập trung bình

Hay như Brazil và Nam Phi – những người nằm trong nhóm BRICS. Với Brazil, thu nhập bình quân đầu người của nước này đã vượt mức 1.000 USD vào năm 1974, nhưng 45 năm sau, vẫn chỉ ở mức 8.000 USD/năm, vẫn chỉ ở mức trung bình. Tương tự với Nam Phi, khi năm 1974 họ có thu nhập là 1.500 USD/ năm, nhưng đến bây giờ vẫn chỉ là hơn 6.000 USD/năm. Hai quốc gia này đã mắc kẹt trong bẫy thu nhập trung bình trong 40 năm rồi đó ông bà.

Tại sao các nước lại mắc bẫy thu nhập trung bình?

Nguyên nhân của bẫy thu nhập trung bình là do một quốc gia không còn sở hữu những lợi thế sẵn có nữa, như tài nguyên, nhân công giá rẻ, cơ cấu dân số, bla bla bla. Trong khi đó, chất lượng nền kinh tế không bắt kịp với các nước khác, công nghệ, khoa học thì lạc hậu, dẫn đến không bứt lên được, nền kinh tế trì trệ.

Chúng ta thấy được điều này rất rõ ở Nam Phi, dù là quốc gia phát triển nhất châu Phi, nhưng nước này không còn phát triển mạnh về kinh tế nữa, và mới đây bị các hãng đánh giá Fitch và S&P đánh tụt mức đánh giá tín dụng.

Thực trạng của Việt Nam và cách thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình

Hiện nay chúng ta đều biết GDP bình quân đầu người của Việt Nam là gần 3.000 USD/ năm, đã qua ngưỡng thấp, và được xếp vào loại thu nhập trung bình thấp. Nhưng ngay từ lúc này, đã có rất nhiều người dự đoán rằng Việt Nam nếu không thay đổi sớm sẽ rất dễ rơi vào bẫy thu nhập trung bình.

Điều này hoàn toàn có thể xảy ra. Vì để “vượt ngưỡng”, các quốc gia đều cần phải có một nhà nước mạnh, một chính sách mang tính đột phá. Brazil, Argentina không có một nhà nước mạnh, Thái Lan và Indonesia thì tụt lại sau khủng hoảng tài chính 1997.

Nhưng Hàn Quốc, Nhật Bản lại thoát được bẫy thu nhập trung bình đó. Việt Nam có thể học hỏi được gì từ những nước này?

Hàn Quốc là một trong ít trường hợp thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình

Hầu hết các chuyên gia đều cho rằng cần phát triển kinh tế theo chiều sâu, đầu tư khoa học công nghệ. Công nghiệp phải là ngành được ưu tiên hàng đầu. Các nước Hàn Quốc, Nhật Bản và vùng lãnh thổ Đài Loan đều công nghiệp hóa thành công và thoát bẫy thu nhập trung bình nhờ điều đó.

Chúng ta nhớ lại Hàn Quốc chính là nước có thể sản xuất ra rất những mặt hàng cơ khí, điện tử, công nghiệp không thua kém bất kỳ nước Âu Mỹ nào. Đó là hướng đi hợp lý để Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, dù chúng ta vẫn chỉ đang ở những mức đầu tiên của vùng thu nhập trung bình.

Thành Vương Tiến
About Author

Thành Vương Tiến

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest