Nhiều nước đang dựa vào việc tiêm vaccine để xây dựng miễn dịch cộng đồng trong cuộc chiến chống dịch COVID-19. Nhưng ngay cả với các nước có tỷ lệ tiêm chủng cao, vẫn chưa rõ liệu có sớm đạt được miễn dịch cộng đồng hay không. Đặc biệt, với sự xuất hiện của biến thể Delta, mục tiêu này càng khó đạt được hơn.

Có thể loại bỏ hoàn toàn dịch COVID-19 hay không?

Cho đến nay, câu trả lời là KHÔNG. Thực tế cho đến nay, loài người mới chỉ loại bỏ duy nhất một căn bệnh truyền nhiễm là đậu mùa, nhờ vaccine, cũng như loài người là loài duy nhất có khả năng nhiêm loại virus gây đậu mùa. Trong khi đó, nhiều loài động vật có thể nhiễm virus SARS-CoV-2, trong đó có dơi, mèo, thậm chí là..khỉ đột.

Biến thể Delta của SARS-CoV-2 đang khiến miễn dịch cộng đồng khó đạt được

Điều tốt nhất mà chúng ta có thể kỳ vọng là số ca mắc sẽ xuống mức 0 trong một khoảng thời gian đủ dài, chẳng hạn như 28 ngày. Một số quốc gia đã từng trải qua khoảng thời gian rất dài không ghi nhận ca nhiễm trong cộng đồng, điển hình là New Zealand, Việt Nam, nhờ các biện pháp phong tỏa, hạn chế nghiêm ngặt. Tuy nhiên, duy trì số ca mắc bằng 0 trong khoảng thời gian dài hơi hơn, cỡ vài năm, vài chục năm lại là một thách thức lớn, do virus liên tục biến đổi, còn loài người thì không thể ở trong nhà mãi.

Vaccine sẽ loại bỏ COVID-19?

Vẫn chưa có gì chắc chắn về khả năng này. Bloomberg dẫn một tài liệu khoa học cho thấy cần phải có 60% – 72% dân số toàn cầu được tiêm vaccine thì mới đạt miễn dịch cộng đồng. Tuy nhiên, vaccine chỉ có hiệu quả 80% đối với các bệnh truyền nhiễm. Vaccine COVID-19 hiện nay đã được kiểm chứng là có hiệu quả từ 50% – 97%, nhưng chúng ta vẫn chưa rõ vaccine COVID-19 có bảo vệ con người khi tiếp xúc với những người mang virus nhưng không có triệu chứng hay không.

Vaccine vẫn được coi là cách hữu hiệu ngăn chặn dịch lây lan

Hơn nữa, biến thể Delta, vốn lây nhanh gấp 2 lần virus gốc, đang lây lan rất mạnh trên thế giới, cũng gây lo ngại về hiệu quả của vaccine. Chúng ta sẽ đề cập biến thể này ở phần dưới đây.

Tại sao biến thể Delta lại gây ra nhiều vấn đề như vậy?

Các vaccine COVID-19 đã được chứng minh là giảm được nồng độ của các phân tử virus – được gọi là tải lượng virus trong hầu họng người bị nhiễm, từ đó giảm khả năng truyền nhiễm cho người khác. Tuy nhiên, biến thể Delta lại có tải lượng virus cao gấp 1.200 lần ở những người mới bị nhiễm so với chủng virus corona ban đầu. Trung tâm kiểm soát và phòng tránh dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo người dân nên đeo khẩu trang khi ở trong phòng kín trong một số trường hợp.  CDC Mỹ lo ngại biến thể này sẽ phá vỡ miễn dịch do vaccine tạo nên, và cho rằng có thể gây ra tình hình bệnh nghiêm trọng hơn so với tất cả các biến thể khác của SARS-CoV-2.

Vaccine COVID-19 là liều thuốc tiên?

Rất tiếc câu trả lời là không. Vaccine không phải là phương thức hoàn hảo đối với y tế công. Nhà tiêm chủng học Helen Petousis-Harris đã chỉ ra rằng một số vaccine ngừa virus rota và thủy đậu có khả năng bảo vệ rất tốt, ngăn diễn biến bệnh không trở nên nghiêm trọng, nhưng không hoàn toàn loại bỏ những bệnh này ở mọi người. Điều này có thể tương tự với các loại vaccine COVID-19. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho rằng thay vì “tận diệt” virus, thành công trong việc kiềm chế dịch nên được coi là giảm khả năng virus khiến nhiều người nhập viện, tử vong, hủy hoại nền kinh tế và đời sống xã hội.

Điều gì xảy ra nếu COVID-19 không bị loại bỏ?

Khảo sát của tạp chí Nature với hơn 100 nhà khoa học cho thấy gần 90% trong số họ cho biết SARS-CoV-2 sẽ trở thành dịch. Điều này nghĩa là virus sẽ liên tục tồn tại trong cộng đồng, có thể gây ra một số đợt bùng phát khi điều kiện lây nhiễm thuận lợi. Nhưng vậy, dịch COVID-19 nhiều khả năng sẽ giống với những căn bệnh truyền nhiễm khác, điển hình là cúm mùa.

Tác động khi COVID-19 thành dịch theo mùa

Những người đã từng mắc COVID-19 hoặc những ai đã được tiêm chủng nhiều khả năng sẽ có miễn dịch trong một khoảng thời gian. Các nhà nghiên cứu Anh cho biết khi miễn dịch cộng đồng suy giảm, nhiều người đã tiêm vaccine rồi vẫn sẽ bị nhiễm, nhưng hệ miễn dịch sẽ nhanh chóng kiểm soát sự lây nhiễm, khiến cho họ có nhiễm cũng không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ. Nếu không có miễn dịch cộng đồng, virus sẽ tiếp tục “tìm đến” những người không được bảo vệ. Điều này có nghĩa là những người không thể, hoặc không muốn tiêm vaccine sẽ dễ bị tổn thương.

Thành Vương Tiến
About Author

Thành Vương Tiến

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest