Chỉ vài tuần trước khi lực lượng quân đội Mỹ rút quân theo lịch trình, Taliban đã nhanh chóng trở lại nắm quyền ở thủ đô Kabul vào ngày 15/8/2021. Tính ra, chỉ trong vài tháng ngắn ngủi, Taliban đã đẩy mạnh chiến dịch tiến công, mở rộng quyền kiểm soát lãnh thổ Afghanistan. Cùng nhìn lại diễn biến chiến dịch này của Taliban, bắt đầu từ khi Mỹ rút quân khỏi đây vào tháng 5 nhé.

Lược sử chiến tranh Afghanistan

Sau sự kiện 11/9/2001, Tổng thống George Bush yêu cầu Taliban bàn giao Osama bin Laden. Việc Taliban từ chối dẫn độ bin Ladenđã làm bắt đầu Chiến dịch Tự do Bền vững ở Afghanistan. Mỹ và Anh không kích vào các mục tiêu của Taliban và al-Qaeda ở Afghanistan. Sau đó đến tháng 12 thì Taliban để mất thành trì cuối cùng là Kandahar.

Mỹ nhanh chóng đánh bại Talian

Tình hình Afghanistan yên ổn sau được 3 năm sau đó lại xảy ra các cuộc đụng độ giữa lính Mỹ và Taliban, lúc này hồi sinh ở miền Đông. Sau đó, Mỹ tăng cường hiện diện quân sự ở Afghanistan, có lúc lên tới gần 100.000 người.

Cuộc chiến giữa Mỹ, quân chính phủ Afghanistan với lực lượng Taliban kéo dài dai dẳng từ năm 2005 đến 2018. Sau đó, Mỹ và Taliban bắt đầu quá trình đàm phán và đến tháng 2 năm ngoái đã đạt được thỏa thuận gồm những điểm quan trọng, như ngừng bắn, Mỹ rút quân khỏi Afghanistan, các phe phái nội bộ nước này đàm phán.

Giữa tháng 4 năm nay, Tổng thống Mỹ Joe Biden tuyên bố sẽ rời khỏi Afghanistan trước ngày 11/9, nhưng sau đó lại đổi ngày rút quân thành ngày 31/8. Từ 1/5, Mỹ bắt đầu tiến trình rút quân khỏi Afghanistan. NATO cũng bắt đầu lên kế hoạch rút quân khỏi Afghanistan từ tháng 5.

Mỹ đã lên kế hoạch để lại khoảng 650 quân để bảo vệ đại sứ quán của họ ở Kabul. Đến cuối ngày Chủ nhật vừa qua, Bộ Ngoại giao cho biết tất cả nhân viên đại sứ quán đã được sơ tán đến sân bay. Hôm thứ Hai, các lực lượng Mỹ hiện diện tại sân bay Kabul, khi sự hoảng loạn và sợ hãi diễn ra khắp thành phố do Taliban kiểm soát.

Cuộc tấn công thần tốc của Taliban năm 2021

Cho đến Mỹ bắt đầu rút quân khỏi Afghanistan, chính phủ Afghanistan còn đang kiểm soát toàn bộ 34 thủ phủ cấp tỉnh, và Taliban chưa chiếm được thủ phủ nào. Tuy nhiên, chỉ trong 3 tháng, Taliban đã hoàn toàn kiểm soát đất nước, lật đổ chính phủ Afghanistan.

Từ ngày 3/5/2021, Taliban bắt đầu mở cuộc tấn công, ban đầu đánh tỉnh Helmand.

Đến ngày 6/8/2021, Zaranj là thủ phủ tỉnh đầu tiên lọt vào tay Taliban.

Taliban nhanh chóng tấn công chính phủ Afghanistan ngay từ khi Mỹ bắt đầu rút quân

Trong vòng 48 giờ sau đó, Taliban chiếm được 5 thủ phủ. Quân Afghanistan có thể nói “binh bại như núi đổ”. Các đơn vị quân đội và cảnh sát ở Afghanistan đã trở nên rỗng tuếch bởi tình trạng đào ngũ, tinh thần kém và việc các chỉ huy tham nhũng, ăn chặn tiền lương và trang thiết bị. Họ đã phải chịu tỷ lệ thương vong cao khi không có sự tham chiến của Mỹ. Đó là lí do tại sao lực lượng an ninh Afghanistan không thể cầm chân Taliban.

Hai thành phố lớn thứ ba và thứ hai, Herat và Kandahar, rơi vào tay Taliban ngày 12/8. Qalat, thủ phủ tỉnh Zabul, là thành phố thứ 18 đầu hàng ngày 13/8.

Jalalabad, thành phố lớn cuối cùng sau thủ đô, bị chiếm ngày 15/8.

Cùng ngày 15/8, Taliban bao vây và tiến vào thủ đô Kabul. Tổng thống Ghani đã chạy khỏi Afghanistan tới Tajikistan. Taliban vào thủ đô Kabul, chiếm dinh tổng thống, kiểm soát hơn 90% các trụ sở của chính phủ và gần như tất cả các chốt kiểm soát trong thành phố. Trong một tuyên bố, ông Ghani thừa nhận Taliban đã chiến thắng. 

Những tuyên bố sau đó của Taliban

Về phần mình, người phát ngôn văn phòng chính trị của Taliban ngày 15/8 khẳng định rằng cuộc chiến tranh tại Afghanistan đã kết thúc. Chính quyền và chế độ nhà nước sẽ sớm được công bố.

Người phát ngôn Mohammad Naeem cho biết không có cơ quan ngoại ngoại giao hay bất kì trụ sở nào ở Afghanistan bị nhắm làm mục tiêu, khẳng định Taliban sẽ đảm bảo an toàn cho công dân và các phái bộ ngoại giao.

Người phát ngôn Taliban tại buổi họp báo sau khi kiểm soát đất nước

Taliban cũng khẳng định sẽ đảm bảo quyền của phụ nữ và trẻ em theo luật của Hồi giáo.

Ông Naeem cũng cho biết sẵn sàng đối thoại với tất cả các bên ở Afghanistan và sẽ đảm bảo sự an toàn cần thiết. Taliban sẵn sàng giải quyết những quan ngại của cộng đồng quốc tế thông qua đối thoại.

Nếu không có gì thay đổi, Taliban sẽ tuyên bố tái lập “Tiểu vương quốc Hồi giáo Afghanistan”, hồi sinh lá cờ trắng với dòng tiêu ngữ đen huyền bí như giai đoạn 1996-2001.

Nhật Thành
About Author

Nhật Thành

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest