Đúng là tỷ lệ thất nghiệp của Thái Lan chỉ có gần 2%, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực Đông Nam Á. Nhưng vấn đề cách tính tỷ lệ thất nghiệp của Thái Lan có thể che mờ đi thực trạng lao động đáng lo ngại ở quốc gia này.

Từ một câu chuyện có thật…

Wanchalerm Noomue bồi hồi nhớ lại quãng thời gian mà anh ta còn là hướng dẫn viên du lịch ở Phuket, với cái tên Jimmy. Mỗi tháng, anh đón hàng trăm khách quốc tế tới hòn đảo nổi tiếng của Thái Lan. Nhưng COVID-19 đã quét sạch công việc làm của anh 15 tháng trước.

Bãi biển Phuket vắng khách, phản ánh tình trạng du lịch ảm đạm của Thái Lan

Noomue vẫn ở lại Phuket, và dù chính phủ đã cho phép các khách quốc tế tiêm đủ vaccine COVID-19 được tới Phuket, vẫn rất ít khách nước ngoài tới Thái Lan và họ cũng chẳng có nhu cầu hướng dẫn viên du lịch. Tương lai Noomue lấy lại công việc xem chừng khá khó khăn. Để trang trải cuộc sống, Noomue phải bán một số trang sức và chiếc xe của mình. Hiện anh đang phải làm đầu bếp và bán mì để có thu nhập.

Câu chuyện của Noomue không phải là hiếm ở Thái Lan, nói đúng hơn là ngày càng có nhiều người có hoàn cảnh tương tự, theo Nikkei Asia . Họ vẫn có việc làm, như chỉ là những công việc tạm bợ, nay đây mai đó. Những người đó thì không được tính vào con số thất nghiệp tổng của Thái Lan, vì nước này sử dụng cách tính của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), theo đó không tính những người làm việc ít nhất 1 giờ/ tuần là những người thất nghiệp.

..đến con số chính thức che mờ thực tế

Con số thất nghiệp mới nhất được công bố cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của Thái Lan trong quý đầu tiên của năm 2021 là 1,96%, mức cao nhất trong 12 năm. Danucha Pichayanan – Tổng thư ký Cơ quan hoạch định kinh tế (NESDC) đã mô tả tỷ lệ này là cao “bất thường” so với các con số trước đó. 3 tháng đầu năm ngoái, tỷ lệ thất nghiệp là 1,03%, và trong quý cuối cùng là 1,86%.

Ông Danucha cho rằng tỷ lệ thất nghiệp của Thái Lan “sẽ còn tăng lên”, do dịch COVID-19 bùng phát ở Thái Lan từ tháng 5.

Những người lao động ở các cửa hàng đường phố là đối tượng bị tác động mạnh bởi dịch COVID-19

Cần biết rằng hơn một nửa trong gần 38 triệu lực lượng lao động Thái Lan làm việc ở các lĩnh vực phi chính thống và không được tính vào dữ liệu. Những yếu tố này đã giúp con số thất nghiệp của Thái Lan chỉ là 2%, thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực và ngay cả với các nước phát triển. Singapore có tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 5 là 3,8%, trong khi Nhật Bản là 3,5%.

Tuy nhiên đây chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Tỷ lệ thất nghiệp thấp của Thái Lan che mờ đi những vấn đề đang tác động tới lực lượng lao động của nước này, và có thể gây ra nhuwxg cơn đau đầu cho chính phủ, vốn cũng đã phải vật lộn với dịch COVID-19.

Khi nông thôn không còn là cứu cánh

Về mặt truyền thống, trở về các vùng nông thôn được coi là vùng an toàn, khi người lao động thất nghiệp ở Bangkok và các thành phố lớn khác. Trả lời Nikkei, Ngân hàng trung ương Thái Lan cho biết: “Dễ dàng tham gia lĩnh vực nông thông và các nghề bán thời gian khác giúp nhanh chóng giảm tỷ lệ thất nghiệp từ các ngành kinh tế khác”.

Tuy nhiên, làn sóng người “bỏ phố về rừng” do dịch COVID-19 quá lớn, khiến ngay cả các khu vực nông thôn cũng khó xin được việc. “Dòng người đổ về từ thành thị đã làm quá tải các khu vực nông thông”, Piyabutr Cholvjarn – Chủ tịch Quỹ Kenna châu Á cho hay.

Chính phủ Thái Lan làm gì để giảm thất nghiệp?

Chính phủ Thái Lan đã cung cấp một số gói hỗ trợ đối với những người bị dịch bệnh ảnh hưởng. Các biện pháp này có chi trả tiền mặt, cho vay ngắn hạn với lãi suất thấp đối với các công ty vừa và nhỏ.

Từ tháng 4 đến tháng 6 năm ngoái, những người làm việc trong các nhóm ngành phi chính thức được hỗ trợ 5.000 baht (150 USD) mỗi tháng. Lái xe taxi, xe ôm, người bán hàng đường phố – những đối tượng bị có ít thu nhập, được trợ cấp 3.500 baht mỗi tháng, trong giai đoạn tháng 1-2/2021.

Người lao động Thái Lan mất nhiều thủ tục để nhận trợ cấp thất nghiệp

Tuy nhiên, để nhận số tiền này, những người được trợ cấp phải trải qua một quá trình đăng ký phức tạp. Nhiều khoản thanh toán bị chậm trễ. Dù vậy, với nhiều người lao động, có còn hơn không.

Hậu quả của việc dữ liệu chính thức không phải ánh thực trạng lao động

Việc những con số chính thức không phản ánh chính xác thực trạng lao động gây khó khăn cho Thái Lan trong cả ngắn và dài hạn. “Thông kê về lao động không thực tế, và dường như tỷ lệ thất nghiệp liên tục giảm làm chệch hướng các chính sách ứng phó”, Yongyuth Chalamwong – nhà nghiên cứu chính sách nhân lực tại Viện Nghiên cứu Phát triển Thái Lan (TDRI) cho biết.

Một trong những vấn đề không được chính phủ Thái Lan giải quyết là cải thiện luật bảo vệ người lao động và cải thiện hệ thống giáo dục Thái Lan vốn không dạy những kỹ năng mà người lao động sẽ cần trong nền kinh tế số. Đó là những vấn đề dài hạn, trong khi các chính phủ Thái Lan gần đây chỉ thường tập trung vào những biện pháp ngắn hạn.

Nhiều lao động tự do Thái Lan không được trang bị kỹ năng làm việc trong môi trường kinh tế số

Thái Lan đã thiết lập một sáng kiến chuyển đổi số mang tên Thái Lan 4.0, nhưng thiếu các lao động lành nghề để thúc đẩy chương trình đi lên phái trước. Cả lĩnh vực công lẫn tư nhân đều không khuyến khích lao động nhiệt tình học kỹ năng mới.

Đây là một thực trạng đáng lo ngại cho Thái Lan, nhất là khi COVID-19 sẽ tác động rất mạnh đến việc chuyển đổi mô hình làm việc trong tương lai, và yêu cầu lao động phải có những kỹ năng mới và đa dạng hơn.

Và trong trường hợp đó, những người lao động tự do, vốn dựa vào đường phố và du lịch, sẽ ngày càng khó khăn để mưu sinh hơn.

Thành Vương Tiến
About Author

Thành Vương Tiến

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest