Ngày 17/8, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh trong bài phát biểu của mình về tầm quan trọng của “thịnh vượng chung” cho toàn dân, chứ không chỉ một vài người. Hướng đến “thịnh vượng chung” cũng là một chủ đề được các báo chính thống Trung Quốc nhắc đến trong thời gian gần đây, tuy nhiên chưa có định hướng cụ thể để thực hiện mục tiêu này.

Khi kinh tế phát triển cũng là lúc bất bình đẳng gia tăng

Sau khi Mao Trạch đông qua đời năm 1976, Đặng Tiểu Bình lên nắm quyền và bắt đầu áp dụng các chính sách cải cách và mở cửa Trung Quốc nhằm phát triển kinh tế sau Cách mạng văn hóa. Trong suốt 40 năm phát triển kinh tế vừa qua, Trung Quốc áp dụng mô hình kinh tế thị trường để phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Điều này đã giúp nền kinh tế phát triển nhanh chóng, giúp 850 triệu người thoát khỏi đói nghèo, tỷ lệ người nghèo Trung Quốc giảm từ 88% vào năm 1981 xuống còn 0.7% năm 2015. Thu nhập bình quân đầu người của Trung Quốc tăng từ $293 vào năm 1985 lên $10.500 vào năm 2020.

Tăng trưởng GDP bình quân đầu người Trung Quốc 1985 – 2020 (nguồn: Statista)

Trong cùng giai đoạn đó, Trung Quốc đã sản sinh ra nhiều công ty công nghệ hàng đầu thế giới như Tencent, Alibaba, và các tập đoàn ngân hàng, bảo hiểm lớn nhất thế giới như Ngân Hàng Công Thương Trung Quốc, Bảo Hiểm Ping An; cũng như các tỷ phú như Jack Ma, Pony Ma, Zhong Shanshan.

Tuy nhiên, bên cạnh sự tăng trưởng, khoảng cách giàu nghèo cũng gia tăng, theo Học Viện Kinh Tế và Chính Trị Luân Đôn (LSE),  năm 2014, top 1% người giàu của Trung Quốc nắm khoảng 15% thu nhập hằng năm và 33% tổng tài sản, con số này ở Mỹ là 20% và 60%. Tỷ lệ này nhiều khả năng đã gia tăng vào năm 2020 sau đại dịch khi Trung Quốc có thêm 145 tỷ phú, còn người nghèo gặp nhiều khó khăn kinh tế. 

Năm 2020, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cũng đã đưa ra một con số đáng kinh ngạc là 600 triệu người Trung Quốc (40% dân số), có mức thu nhập dưới 140 USD một tháng.

Mục tiêu của chính quyền Trung Quốc 

Với mục tiêu mang lại thịnh vượng chung, chính quyền Trung Quốc đã có các động thái nhằm vào các công ty công nghệ, dừng IPO của Ant Financial, buộc Meituan gỡ app khỏi Google Play và App Store v.v. Chính quyền Trung Quốc cũng đang soạn thảo luật chống độc quyền sửa đổi, nhằm kiểm soát ảnh hưởng của các tập đoàn lớn trong nước. 

Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi công bằng xã hội

Ông Tập Cận Bình cũng kêu gọi “người giàu và doanh nghiệp cần đóng góp cho xã hội nhiều hơn”, để “tạo cơ hội cho nhiều người trở nên giàu có hơn”, nhằm hướng đến “thịnh vượng chung”, và đó chính là “nền tảng thiết yếu của xã hội chủ nghĩa”.

Có thể thấy Trung Quốc đang muốn hướng đến phát triển kinh tế chất lượng hơn, bằng cách nâng cao thu nhập của toàn dân, khác với chính sách những năm 1980, khi ông Đặng Tiểu Bình cho rằng “để cho một số người giàu trước” là chấp nhận được. 

Một số chính sách chính quyền Trung Quốc có thể đề ra bao gồm tăng thuế, quy định mức lương/thu nhập tối đa, kiểm soát các hoạt động phi pháp, làm chính sách để tạo điều kiện cho doanh nhân thực hiện các hoạt động từ thiện.  

Ảnh hưởng đến thị trường

Chỉ số Shanghai Stock Index (nguồn Investing.com)

Các động thái của chính quyền Trung Quốc gần đầy đã làm gây ra cú bán tháo trên thị trường chứng khoán vào cuối tháng 7 vừa qua. Mặc dù Ủy ban chứng khoán cũng đã có các cuộc họp báo nhằm giúp nhà đầu tư an tâm, nhưng thị trường cũng chưa có nhiều tín hiệu tín cực và đã mất hơn 500 tỷ USD vốn hóa trong tuần từ 16/08 – 20/08.

Tuy thị trường chứng khoán phản ứng tiêu cực, nhưng chính quyền Trung Quốc đã bước đầu đạt được mục tiêu khi Tencent đã tuyên bố đóng góp 7,7 tỷ USD để phát triển khu vực nông thôn, hay Wang Xing – founder của Meituan, đã đóng góp 2,3 tỷ USD cho các dự án giáo dục và khoa học. 

Theo Bloomberg, do môi trường pháp lý không rõ ràng trong thời gian tới, các nhà đầu tư nước ngoài hiện đang rút bớt các khoản đầu tư khỏi Trung Quốc, các khoản đầu tư này, ít nhất là trong ngắn hạn, nhiều khả năng sẽ được phân bổ đến các thị trường mới nổi khác, trong đó có Việt Nam. Còn trong dài hạn, những chính sách cụ thể của chính quyền Trung Quốc sẽ định hướng rõ hơn chiến lược đầu tư dài hạn của nhà đầu tư nước ngoài vào quốc gia này. 

Tham khảo: Bloomberg, Wall Street Journal, CNBC

Thái Phan
About Author

Thái Phan

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest