Trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát mạnh, đặc biệt ở các tỉnh phía Nam, một nỗ lo còn lớn hơn đối với nền kinh tế là ngành ngân hàng – một trong những ngành xương sống của đất nước, sẽ chịu tác động tiêu cực, đặc biệt là rủi ro nợ xấu gia tăng.

Toàn cảnh nợ xấu nửa đầu 2021

Báo cáo sơ bộ trong nửa đầu năm nay cho thấy tỷ lệ nợ xấu của đa số các ngân hàng Việt Nam đều ở mức thấp, đặc biệt những ngân hàng có chất lượng tài sản cao như Techcombank, MB, Vietcombank đều có mức nợ xấu rất thấp, chỉ từ 0,4 – dưới 1%. Nợ xấu cao nhất trong tổng số 27 ngân hàng ở Việt Nam là VPBank, với tỷ lệ là 3,4%.

Toàn cảnh nợ xấu ngân hàng - Ảnh 1.
Tỷ lệ nợ xấu tại các ngân hàng. Nguồn: Nhà đầu tư

Một điểm đáng chú ý, tính đến 30/6/2021, nợ xấu nhóm 4, 5 của một vài ngân hàng tăng mạnh so với cuối năm 2020. Một số ngân hàng lớn tăng mạnh nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) như Vietinbank tăng tới 103% và chiếm tới trên 80% tổng nợ xấu của ngân hàng; Vietcombank cũng tăng tới 19%, chiếm 75% tổng nợ xấu; MB tăng 145%, chiếm 50% tổng nợ xấu.

Toàn cảnh nợ xấu ngân hàng - Ảnh 3.
Tăng giảm trích lập dự phòng của các ngân hàng. Nguồn: Nhà đầu tư

Điều này cũng giải nghĩa một phần cho việc hầu hết các ngân hàng tăng mạnh trích lập quỹ dự phòng trong nửa đầu năm nay. Ngân hàng càng lớn, tỷ lệ trích lập dự phòng càng cao.

Nhìn chung, bức tranh nợ xấu của nửa đầu năm 2021 là không quá mức quan ngại. Cộng thêm với việc báo cáo kết quả kinh doanh của các ngân hàng nhìn chung là tốt, đã kéo theo triển vọng tăng trưởng ngành ngân hàng của năm nay là tích cực. Tất nhiên, NẾU làn sóng dịch thứ 4 không bùng phát.

Nửa cuối năm sẽ căng thẳng

Dịch COVID-19 bùng phát dữ dội ở các tỉnh miền Nam đẩy hàng loạt doanh nghiệp, từ lớn đến nhỏ gặp khó khăn. Nơi thì phải ngưng hoạt động, nơi thì cắt giảm nhân viên, người lao động. Khi doanh nghiệp không đủ khả năng hoạt động thì họ cũng rất khó có khả năng trả nợ. Thống kê của Cục Đăng ký kinh doanh cho thấy chỉ tiêng TP HCM, trong 7 tháng đầu năm đã có hơn 23.000 doanh nghiệp rút khỏi thị trường, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đây chính là thời điểm “u-turn” mà nhiều người cho rằng nợ xấu của ngân hàng sẽ tăng lên trong nửa cuối năm 2021.

Ngân hàng thế giới (World Bank) trong báo cáo gần nhất cũng cho biết cần hết sức thận trọng với vấn đề nợ xấu. Chất lượng các khoản vay bắt đầu có dấu hiệu xấu đi ở một số ngân hàng. Tỷ lệ an toàn vốn tổng thể của các ngân hàng đã giảm từ 11,95% cuối năm 2019 còn 11,1% cuối tháng 6-2021, theo World Bank.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội nói gì về hoạt động ngân hàng trong 6  tháng đầu năm? - Nhịp sống kinh tế Việt Nam & Thế giới
Nợ xấu là mối nguy cơ rình rập với hệ thống ngân hàng. Nguồn ảnh: VnEconomy

Đấy là những số liệu về tình hình nửa đầu năm, khi dịch COVID-19 chưa có tác động mạnh. Từ tháng 7 năm nay, khi một loạt tỉnh miền Nam giãn cách xã hội, mọi thứ sẽ còn xấu đi nữa.

Thực tế nợ xấu không phải là một “căn bệnh” diễn ra ngay lập tức, nhưng nó là “cái chết” từ từ và kéo dài. Đã có một số dấu hiệu cho thấy nợ xấu bắt đầu có tác động tiêu cực tới ngân hàng, chẳng hạn như các nhà băng ồ ạt thanh lý ô tô để giải quyết tình trạng nợ xấu.

Chúng ta vẫn phải đợi đến cuối năm, với những con số cụ thể để xem nợ xấu đã thay đổi như thế nào so với nửa đầu năm. Tuy nhiên, với việc tháng 7, tháng 8 “coi như bỏ” vì dịch bệnh, rất có thể nợ xấu vào cuối năm 2021 sẽ tăng so với năm 2020.  Các chuyên gia dự báo, với diễn biến dịch phức tạp như thế này, mục tiêu giữ tỷ lệ nợ xấu của toàn hệ thống ở mức dưới 3% như kế hoạch đặt ra hồi đầu năm là rất khó.

Giải pháp nào để giải quyết nợ xấu?

Không phải các ngân hàng không nhận ra mối nguy của nợ xấu. Việc nhiều ngân hàng đồng ý giãn thời gian trả nợ, hoặc giảm lãi suất cho vay không chỉ giúp các doanh nghiệp vượt qua khó khăn mùa dịch, mà còn giúp chính hệ thống ngân hàng có thể đối phó với nguy cơ nợ xấu.

Ngân hàng nhà nước cũng đã nhận ra mối nguy này nên đã sớm có văn bản yêu cầu tổ chức tín dụng đánh giá thực trạng hoạt động, ảnh hưởng của dịch bệnh và tìm kế hoạch, lộ trình xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2022. Từ đó, ngân hàng sẽ lên kịch bản xử lý nợ xấu trong giai đoạn năm nay và năm sau.

World Bank cho rằng chính phủ cần sớm có kế hoạch xử lý nợ xấu, không cho phép gánh nặng nợ xấu kéo dài trong hệ thống ngân hàng, vì điều này có thể hạn chế vai trò hỗ trợ tăng trưởng bao trùm của ngành  ngân hàng. Ngoài ra, World Bank  cũng cần có cơ chế rõ ràng để xử lý những ngân hàng yếu kém và đang gặp khó khăn.

Tham khảo: Cafe F, Người lao động

Thành Vương Tiến
About Author

Thành Vương Tiến

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest