Sự trỗi dậy của Taliban ở Afghanistan những ngày này đang nhắc nhở chúng ta về những vụ tấn công khủng bố của người Hồi giáo. Xu hướng Hồi giáo bạo lực đã có từ rất lâu, nhưng vì sao khủng bố lại bắt nguồn từ Hồi giáo, mà không phải Phật giáo, Kitô giáo? Và vì sao những cuộc khủng bố khốc liệt nhất luôn đến từ Trung Đông? 

Sự ra đời của Hồi giáo

Không giống với tôn giáo đa thần có thiên hướng mềm mỏng, khoan dung, sự ra đời của Hồi giáo gắn liền với những năm tháng chinh chiến thống nhất Ả Rập. 

Theo truyền thuyết, một sứ giả của thượng đế hiện ra nói rằng Muhammad của bộ lạc Mecca là người được chọn để cứu giúp nhân loại. Ông bắt đầu viết kinh Koran truyền đạo Hồi nhưng bị giới quý tộc Mecca phản đối gay gắt phải trốn sang thành phố Medina.

Lúc mới đến Medina, Muhammad và đoàn người Hồi giáo chỉ là những kẻ tị nạn chạy trốn tộc người đa thần ở Mecca. Nhưng bằng tài thuyết phục của mình, Muhammad dùng Hồi giáo đã thống nhất được những bộ lạc Ả Rập trước kia luôn đối nghịch nhau. Ông nêu lên những lý tưởng cao đẹp nhất của đạo Hồi, đánh bay những suy đồi đạo đức, ngăn cách giàu nghèo, hướng đến quyền cơm ăn áo mặc, quyền mưu cầu hạnh phúc và nhất là quyền tự do cho phụ nữ. Chỉ trong vòng 5 năm, cả 6 bộ lạc Ả Rập ở Medina đều theo đạo Hồi và cả thành phố Media nằm dưới quyền kiểm soát của Muhammad.

Muhammad lãnh đạo những tín đồ Hồi giáo qua 8 cuộc chiến lớn và 38 hoạt động quân sự, đến năm 622 nhà nước Hồi giáo đầu tiên trong lịch sử được thành lập. Họ lấy một Đức tin chung thống nhất Ả Rập nên Hồi giáo là chính quyền, luật của Hồi giáo chính là luật pháp, khác với các nước phương Tây chủ trương tách tôn giáo khỏi chính trị. 

Nội chiến liên miên

Sau khi nhà tiên tri Muhammad qua đời năm 632, Hồi giáo bắt đầu chia rẽ thành 2 nhánh là Sunni và Shiite do những tranh cãi về lãnh đạo mới. Sunni ủng hộ Abu Bakr- người bạn chí thân và là bố của vợ nhà tiên tri; trong khi Shiite ủng hộ Ali, anh họ và cũng là con rể ông.

Hồi giáo đã có lịch sử đầy “máu và nước mắt”

Sau đó Abu Bakr dòng Sunni trở thành người kế vị. Sau ông còn có hai người kế vị khác thuộc dòng Sunni, nhưng họ liên tiếp bị ám sát và Ali dòng Shiite trở thành người kế vị mới. Ali sau đó cũng bị ám sát, Shiite không công nhận người kế vị mới của Sunni và hai bên xung đột từ đó đến giờ. 

Hiện nay, người Sunni chiếm hơn 85% số người Hồi giáo trên thế giới, chủ yếu ở Arab, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Malaysia và Indonesia. Người Shiite tập trung ở Iran, Iraq, Bahrain. Bất ổn khu vực Trung Đông hiện nay có phần liên quan đến xung đột tôn giáo giữa Sunni và Shiite. 

Hơn thế, mâu thuẫn giữa các giáo phái nhỏ trong lòng một tôn giáo lớn lại tạo cơ hội để những trào lưu Hồi giáo bạo lực cực đoan trỗi dậy. Mâu thuẫn giữa chính quyền Shiite và cộng đồng người Sunni ở Iraq được xem là một trong các nguyên nhân giúp IS thắng lợi năm 2014. 

Phương Tây can thiệp

Những xung đột nội bộ, những năm tháng chiến tranh cùng niềm tin tuyệt đối vào người đứng đầu đã tạo nên xu hướng Hồi giáo có phần bạo lực và cực đoan. Tuy nhiên, sự can thiệp của phương Tây vào Trung Đông mới nguyên nhân chính hình thành nên các tổ chức khủng bố khét tiếng như IS và Qaeda. 

Từ thời trung cổ, phong kiến phương Tây đã phát động các phong trào chống đạo Hồi, đánh chiếm vùng đất Hồi giáo. Sau này họ lại biến Trung Đông thành thuộc địa hoặc vùng bảo hộ, quảng bá các giá trị của mình vốn đi ngược với Hồi giáo để xây dựng Hồi giáo mới kiểu phương Tây. Dưới thời Ottoman, họ chia Trung Đông thành nhiều nước nhỏ sao cho các nước này luôn xung khắc kiềm chế nhau để dễ bề cai trị. Vì thế ngay cả khi thực dân Anh và Pháp có rời đi, các nước Trung Đông vẫn luôn có những xung đột nhất định. 

Hành động của các nước phương Tây đã “động chạm” đến một bộ phận những người Hồi giáo có tư tưởng cực đoan, từ đó hình thành nên các nhóm Hồi giáo khủng bố chống lại phương Tây và các nước Hồi giáo chơi với phương Tây. Cho đến giờ, nhiều chính trị gia và học giả cho biết việc Mỹ gây chiến tranh ở Iraq lật đổ tổng thống Saddam Hussein năm 2003 là nguyên nhân chính khiến IS trỗi dậy.

Kể cả không có Qaeda, IS, hay Taliban, có lẽ vẫn có những tổ chức Hồi giáo khủng bố khác, bởi quan hệ giữa phương Tây và một bộ phận Hồi giáo xấu đi không phải chuyện mới xảy ra gần đây. 

Tham khảo: VOV, Vietnamnet, Tiền Phong, VnExpress

Trang Phạm Thùy
About Author

Trang Phạm Thùy

"The most complicated skill is to be simple"

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest