Có lẽ bạn đã quá quen với việc trả góp một chiếc laptop hay TV trị giá vài nghìn USD, thế còn “trả góp” cho một chiếc đầm chỉ vài trăm ngàn thì sao? Nghe có vẻ vô lý nhưng đây là ý tưởng cơ bản cho hình thức thanh toán buy now pay later. Và tạo nên một công ty tỷ USD và là hiện tượng tài chính toàn cầu trong 2 năm trở lại đây.

Vậy chính xác Afterpay và buy now pay later là gì mà hot đến vậy?

Afterpay là gì?

AfterPay là một công ty fintech của Úc, ra đời vào năm 2015. Toàn bộ mô hình hoạt động của Afterpay xoay quanh hình thức “Buy now pay later” (mua trước trả sau), cho phép khách hàng được sở hữu vật phẩm và chia nhỏ số tiền phải trả thành nhiều lần thanh toán mà không phải trả thêm bất kỳ một chi phí phát sinh nào.

Dù được sinh ra tại nước Úc, nhưng độ phủ sóng của Afterpay đã vươn ra thế giới với hơn 14 triệu người dùng, tại cả Mỹ, Canada và sắp tới là cả các nước châu Á. Có thể nói, công ty này đang là hiện tượng toàn cầu, trong mảng Fintech. Tất cả đều đến từ mô hình hoạt động kinh doanh độc đáo của Afterpay

Pay now pay later – lựa chọn mới của Gen Z?

Có thể bạn sẽ cảm thấy bất ngờ, nhưng theo số liệu thống kê, trong 3 người trẻ độ tuổi từ 18-29, thì chỉ có 1 người sở hữu thẻ tín dụng. Trong khi đối với thế hệ cha ông của họ thì con số này là trên 50%. Điều này cho thấy, người trẻ đang ngày càng sợ nợ và tạo nhu cầu cho Buy now pay later.

After pay đang trở thành hiện tượng tài chính toàn cầu

Khác với hình thức thanh toán toàn bộ số tiền khi nhận hàng (Cash upfront), khi mua sắm tại các cửa hàng có dịch vụ của Afterpay, khách hàng chỉ cần phải trả 25% giá trị món hàng và khoản tiền còn lại sẽ được thành toán dần sau 6 tuần tiếp theo. Ví dụ bạn muốn mua 1 đôi giày trị giá 200 USD, thì chỉ cần trả trước 50 USD tại quầy thanh toán, và cứ mỗi 2 tuần sau đó phải trả thêm 50 USD.

Có thể nói, Afterpay là giải pháp dành riêng cho Gen Z, những người trẻ chưa dư dả về tài chính, sợ mắc nợ, nhưng nhu cầu mua sắm lại luôn rất cao.

Vậy hình thức này khác với “trả góp” ra sao?

Nghe đến đây có thể bạn tự hỏi, vậy thì nó sẽ khác gì với hình thức trả góp 0% lãi suất mà các cửa hàng Thế Giới Di Động của Việt Nam đúng không? Trên thực tế, sẽ có 3 điểm khác biệt đáng kể:

  1. Tập trung vào người dùng: Afterpay tính phí hóa hồng 5% cho mỗi thanh toán, và cửa hàng là bên phải trả khoản phí này. Vậy nên nếu dùng Afterpay một cách “có trách nhiệm”, thì người mua sắm không cần phải trả bất kì khoản phí nào.
  1. Các khoản phạt nhẹ nhàng: Khi bạn chậm thanh toán các khoản nợ của mình, Afterpay sẽ khóa tài khoản và tính phí trả chậm, tương ứng với 25% giá trị món hàng. Đây là một khoản phí rất “nhẹ nhàng” và “dễ hiểu” cho người dùng so với hình thức tính phí theo lũy kế của thẻ tín dụng và giúp họ, không phải chịu gánh nặng trả nợ theo thời gian.
  1. Phân khúc hàng hóa áp dụng: Có lẽ bạn đã quen với việc trả góp 6-12 tháng cho một chiếc TV hay máy tính trị giá vài chục triệu. Vậy nếu giờ đây bạn có thể “trả góp” cho một chiếc áo chỉ vài trăm ngàn, trong vài tuần thì sao? Việc giải quyết nhu cầu thanh toán cho các sản phẩm giá không quá cao đã tạo nên một phân khúc hoàn toàn mới và cực kì thiết thực cho Afterpay chiếm giữ.

3 đặc điểm khác nhau cơ bản này đã giúp hình thức buy now pay later của Afterpay dần soán ngôi các hình thức thanh toán truyền thống. Cụ thể nhé, tổng số lượt thanh toán bằng thẻ Visa trong mua dịch đã giảm 30% so với cùng kỳ, trong khi mỗi ngày Afterpay có thêm 17 ngàn người dùng mới toàn cầu.

Afterpay được đón nhận ra sao?

Có rất nhiều thông số để chỉ ra được sự thành công của Afterpay, tính đến thời điểm hiện tại họ đã có 14.6 triệu người dùng động khắp toàn cầu, dịch vụ được sử dụng bởi hơn 85 ngàn thương thiệu trong đó có những cái tên nối tiếng như Nike, Adidas, Lululemon. Ngoài ra, họ còn được nhiều người nổi tiếng trên thế giới đón nhận, trên thực tế, độ phủ sóng của họ tăng lên mạnh mẽ ở Mỹ sau một dòng Tweet khen ngợi từ Kim Kardashian.

Tạm gác các số liệu về kinh doanh, Afterpay luôn tự hào rằng họ đã có tác động rất lớn lên xã hội khi giúp thế hệ trẻ “có trách nhiệm hơn” trong việc quản lí chi tiêu, bằng việc cho phép họ chi nhỏ các khoản phí để thanh toán. Bằng chứng là chỉ 14% doanh thu của dịch vụ này đến từ số tiền phạt thanh toán trễ của người dùng.

Thế nhưng, không phải ai cũng ủng hộ Afterpay hay nói rộng hơn là buy now pay later bởi nó đang cổ vũ sự lên ngôi của chủ nghĩa tiêu dùng (consumerism). Suy cho cùng thì trước sau gì số tiền người dùng phải trả cho món đồ là không đổi, nhưng Buy now pay later, tạo ra ảo tưởng cho người dùng, khiến họ mạnh tay chi tiêu hơn ở thời điểm hiện tại, mà không thực sự suy xét đến tính hữu dụng của những thứ họ mua.

Và việc bán mình cho Square

Dù tăng trưởng vượt bậc và thành công là vậy, nhưng Afterpay vừa bán mình cho Square với mức định giá 29 tỷ USD vào đầu tháng 8 này, tạo nên một trong những vụ mua bán lớn nhất trong lịch sử tài chính Úc.

Afterpay hiện chưa đưa ra bất kì lý do nào cho thương vụ này, nhưng theo các chuyên gia, nguyên nhân chính đến từ việc cạnh tranh đang ngày càng khốc liệt. Hiện các tổ chức tài chính truyền thống như Paypal, Visa hay Mastercard cũng đã cho ra mắt hình thức Buy Now Pay Later của riêng mình. Thậm chí, Apple và Goldman Sach cũng đang kết hợp để đi theo mô hình này.

Nhìn lại Afterpay, nếu chỉ chuyên về “mua trước trả sau” và không có ý định mở rộng dịch vụ thì gần như công ty này đã đi đến giới hạn tăng trưởng của mình. Vậy nên thương vụ với Square, một công ty cung cấp dịch vụ đa ngành, sẽ mở ra cánh cửa mới để Afterpay tiếp tục định phát triển mạnh hơn trong tương lai.

Ở Việt Nam có công ty nào tương tự?

Tại Việt Nam, bạn cũng có thể trải nghiệm hình thức mua sắm mới mẻ này với Fundiin. Dù chỉ mới xuất hiện nhưng startup này cũng đã hợp tác với rất nhiều thương hiệu như Lug.vn, Vua Nệm, Curnon,… Ngoài ra, kì thanh toán thay vì được chia làm 4 lần như Afterpay, Fundiin sẽ chia làm 3, và vẫn áp dụng mức phí trả chậm lên đến 25% giá trị món hàng.

Bản thân Kinh tế học giản đơn thì chưa có cơ hội trải nghiệm dịch vụ này, vậy nên nếu ai đã từng dùng thử thì cho bọn tôi biết review ngay nhé.

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest