Chấp nhận để chính phủ Mỹ vỡ nợ sẽ là cách dễ nhất để châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng tài chính và phá hủy nền kinh tế số 1 thế giới. Đây sẽ là một sai lầm lịch sử, và cái giá phải trả sẽ dồn lên vai của hàng triệu người Mỹ. Vậy nhưng một kịch bản như vậy lại đang được mang ra cân nhắc.

Nếu Quốc hội Mỹ không nâng trần vay nợ, chính phủ liên bang rất có thể sẽ cạn kiệt tiền mặt và các biện pháp chống đỡ vào tháng tới, như lời Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen đã cảnh báo các nhà lập pháp hôm 8/9.

Chính phủ Mỹ vỡ nợ sẽ gây ra một trận đại hồng thủy kinh tế. Lãi suất tăng vọt, thị trường chứng khoán sụp đổ, giá trị của đồng USD sẽ xói mòn trong khi uy tín tài chính của siêu cường thế giới sẽ bị tụt dốc.

Nợ công của Mỹ hiện tại là bao nhiêu?

Hiện nợ công của Mỹ đã tăng thêm 7.000 tỷ USD so với thời cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, lên mức gần 28.400 tỷ USD, gần chạm mức giới hạn trần nợ công là 29.000 USD. Và nếu chạm trần nợ công, chính phủ Mỹ sẽ không thể phát hành nợ mới.

How Much Is the National Debt? What are the Different Measures Used?
Biểu đồ nợ công Mỹ so với GDP

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ngày 21/7 cho biết Chính phủ Mỹ có thể hết khả năng vay và vượt mức trần nợ công trong tháng 10 hoặc tháng 11/2021.

Trong một báo cáo, CBO cho biết hiện không có giới hạn nào theo luật đối với việc phát hành nợ chính phủ mới vì Đạo luật ngân sách lưỡng đảng năm 2019, được ban hành tháng 8/2019, đã đình chỉ quy định về trần nợ đến hết ngày 31/7/2021. Như vậy, nếu không thể nâng trần nợ công mới, Mỹ sẽ nhiều đối mặt với nhiều khó khăn sắp tới.

Thiệt hại không thể khắc phục

Trong một bức thư gửi Quốc hội, bà Yellen cho biết lịch sử đã cho thấy việc gia hạn thời điểm nâng trần nợ hoặc nâng mức trần nợ vào phút chót có thể gây “tổn hại nghiêm trọng” đến lòng tin của doanh nghiệp và người tiêu dùng, khiến việc vay tiền đắt đỏ hơn đối với người dân và làm tổn hại đến xếp hạng tín dụng của Mỹ.

Trong khi đó, theo chuyên gia Zandi của Moody: “Nước Mỹ luôn trả nợ đúng hạn. Đó là uy tín của nước Mỹ và khiến chúng ta khác biệt so với hầu hết các quốc gia khác”.

Uy tín trả nợ đúng hạn là nhân tố giúp nền kinh tế số 1 thế giới có thể vay tiền dễ dàng với chi phí thấp. Nhưng lợi thế này sẽ yếu đi nếu Chính phủ Mỹ để bản thân rơi vào một vụ vỡ nợ. Các công ty xếp hạng tín dụng sẽ phải hạ đánh giá tín dụng của Mỹ. Trong cuộc khủng hoảng trần nợ vào năm 2011, thị trường đã lao dốc sau khi Standard & Poor’s hạ xếp hạng tín nhiệm của Mỹ.

Vay mượn khó khăn sẽ khiến Washington vất vả hơn trong chi trả cho cơ sở hạ tầng, triển khai các biện pháp ứng phó biến đổi khí hậu hoặc chống đỡ suy thoái trong tương lai. Và việc tái cơ cấu núi nợ hiện đang ở mức gần 29.000 tỷ USD của Mỹ cũng sẽ tốn kém hơn nhiều. Chi phí lãi vay, tổng cộng ở mức 345 tỷ USD trong năm tài khoá 2020, sẽ sớm ngang ngửa số tiền Washington chi cho quốc phòng.

Thị trường hỗn loạn

Một vụ vỡ nợ chính phủ chắc chắn sẽ khiến lãi suất trái phiếu kho bạc tăng vọt sẽ kéo theo phản ứng dây chuyền trên thị trường tài chính. Đó là bởi vì trái phiếu chính phủ, vốn được coi là khoản đầu tư không rủi ro, đóng vai trò là tiêu chuẩn để đo lường hầu như tất cả các chứng khoán khác.

Tất cả mọi thứ từ cổ phiếu và trái phiếu đến chứng khoán kỳ lạ đều dao động theo tín hiệu từ kho bạc. Lãi suất trái phiếu chính phủ tăng đột biến sẽ khiến các thị trường chứng khoán đang bùng nổ chìm trong sắc đỏ ngay lập tức.

Không chỉ hàng triệu người Mỹ sẽ mất tiền trên thị trường chứng khoán mà các gia đình và công ty sẽ gặp khó khăn hơn trong việc huy động vốn. Đó là bởi vì Kho bạc còn đóng vai trò là tiêu chuẩn cho các khoản thế chấp, cho vay mua ô tô, thẻ tín dụng và nợ doanh nghiệp. Chi phí vay tiền tăng đột biến sẽ là vấn đề lớn đối với một nền kinh tế phụ thuộc vào chi tiêu tín dụng như nước Mỹ.

Nếu trần nợ không tăng, về mặt kỹ thuật, chính phủ liên bang sẽ bị buộc phải ưu tiên lại các khoản thanh toán, quyết định ai sẽ được nhận tiền và ai sẽ không. Khi đó, chúng ta sẽ có những người thua thiệt, có thể là công chức chính phủ, cựu chiến binh, người nhận An sinh xã hội hoặc nhà thầu quốc phòng.

Nhưng cũng chính vì hậu quả quá lớn này, trên thực tế các nhà đầu tư không quá lo lắng về mức trần nợ và Phố Wall vẫn đang tin rằng Washington vẫn sẽ nâng hạn mức vay.

Trò chơi ấu trĩ

Hiện Mỹ chưa có một thời hạn chót cho việc nâng trần nợ. Theo cảnh báo của Văn phòng Ngân sách Quốc hội đưa ra hồi cuối tháng 7, Kho bạc có thể sẽ “cạn tiền mặt” và không thể thực hiện một số thanh toán trong 3 tháng cuối năm, sớm nhất có thể là vào tháng 10 hoặc 11 tới, nếu giới hạn nợ không được nâng. Nhưng ngày giờ chính thức cho thời hạn này sẽ thay đổi dựa trên số tiền thuế mà chính phủ liên bang thu về.

Hiện tại, Bộ Tài chính Mỹ đang thực hiện một số biện pháp đặc biệt để tránh cảnh vỡ nợ, nhưng đây không phải là giải pháp lâu dài và không thể thay thế được việc nâng trần nợ nếu Mỹ muốn tránh một thảm họa tài chính.

Tất nhiên, những tranh cãi về trần nợ công ở nước Mỹ không mới, nhưng cần lưu ý rằng cuộc tranh luận lần này diễn ra khi biến thể Delta đang “làm mưa làm gió” và cản trở sự phục hồi của nền kinh tế Mỹ, vốn đã chững lại trong tháng 8 với sự giảm tốc bất ngờ trong tăng trưởng việc làm. Trong khi đó, lạm phát vẫn ở mức cao khi các công ty phải vật lộn với những nút thắt trong chuỗi cung ứng và tình trạng thiếu nhân công.

Isaac Boltansky, giám đốc nghiên cứu chính sách của Compass Point Research & Trading cho biết: “Chơi trò chính trị với mức trần nợ công chưa bao giờ là việc làm sáng suốt, nhưng sẽ là trò chơi ấu trĩ bậc nhất vào lúc này, khi nghĩ tới việc chúng ta đang ở trong thế đối đầu thế nào với virus và mục tiêu phục hồi kinh tế”.

Nói cách khác, một cuộc khủng hoảng trần nợ, chưa nói đến kịch bản vỡ nợ thực sự, là điều cuối cùng mà một nền kinh tế đang mong muốn phục hồi cần vào lúc này.

Tham khảo: CNN

Thành Vương Tiến
About Author

Thành Vương Tiến

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest