SPAC đang nổi lên như là một công cụ giúp các công ty có thể lên sàn chứng khoán một cách đơn giản hơn, mà không phải giảm thiểu các bước cung cấp thông tin phức tạp của việc niêm yết thông thường (IPO). Vậy hãy cùng tìm hiểu SPAC là gì qua bài viết này nhé. 

Trong năm 2020, đã có hàng loạt công ty như Virgin Galactic, Open Door, Nikola Motor Co. đã niêm yết thông qua SPAC. Trong tháng 9 vừa qua, Singapore cũng thông qua luật cho phép niêm yết SPAC lên sàn chứng khoán Singapore nhằm tạo thêm các thương vụ niêm yết trong năm 2021 ảm đạm. Grab cũng có kế hoạch hoàn tất thương vụ SPAC vào cuối năm nay.

SPAC là gì?

SPAC là một công ty đặc biệt được thành lập bởi các nhà đầu tư tổ chức, chuyên nghiệp với mục đích huy động vốn từ nhà đầu tư khác nhằm đi mua lại một công ty (thường là công ty công nghệ, y tế, năng lượng). Nói cách khác, khi niêm yết lên sàn chứng khoán, SPAC không có bất kỳ hoạt động kinh doanh, sản phẩm hay tài sản gì. Mỗi cổ phiếu SPAC được niêm yết với giá $10. 

Mỗi một SPAC sẽ có thời hạn 2 năm để đi tìm một công ty để mua lại. Những nhà đầu tư vào SPAC cũng chưa chắc đã biết rằng SPAC sẽ mua lại công ty nào. 

Sau khi việc mua lại được hoàn tất, nhà đầu tư có thể đổi cổ phiếu SPAC thành cổ phiếu trong công ty hợp nhất HOẶC lấy lại số tiền đầu tư ban đầu cộng thêm lãi suất. Đối với bên thành lập SPAC, thì sẽ được 20% cổ phần trong công ty hợp nhất. 

Các thương vụ SPACs bùng nổ (nguồn: CB Insights)

Tại sao SPAC lại trở nên phổ biến?

Thay vì phải đi qua quy trình nộp chứng từ, minh bạch thông tin phức tạp, SPAC có thể được thành lập và niêm yết rất nhanh trong vòng 3-5 tháng so với quy trình niêm yết thông thường kéo dài từ 9-12 tháng.  

Ngoài ra, SPAC ít bị ảnh hưởng bởi biến động của thị trường chứng khoán vì bản chất SPAC không có hoạt động kinh doanh và không bị định giá theo cách thông thường. 

SPAC khi IPO sẽ cho phép các nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia đăng ký dễ dàng, không như hình thức IPO thông thường, ưu tiên cho các nhà đầu tư tổ chức. 

Nhà đầu tư Chamath Palihapitiya

Ngoài ra, SPAC có thể tăng giá nhanh chóng chỉ vì độ nổi tiếng của người đứng ra thành lập, tương tự như Elon Musk với Dogecoin vậy. Chamath Palihapitiya, một nhà đầu tư người Canada gốc Sri Lanka, được gọi là SPAC King. Với tiếng tăm của mình qua các thương vụ đầu tư vào Facebook, Slack, các SPAC được Chamath thành lập đều được bán hết cho các nhà đầu tư. Chamath còn có đội fan đầu tư trung thành. 

Từ đầu năm 2020 đến tháng 05/2021, đã có tổng cộng 600 SPACs huy động được 186 tỷ USD. 

Đầu tư vào SPAC có lời không?

Câu trả lời tùy vào thời điểm bạn quyết định bán cổ phiếu SPAC. Hầu hết các SPAC sau khi thành lập, đều nhận được sự đón nhận của nhà đầu tư và sẽ tăng giá 15-20%. Tuy nhiên theo nghiên cứu của Bloomberg, hầu hết các cổ phiếu SPAC sau khi hoàn tất mua lại có lợi nhuận âm. 

Trong 36 SPAC đã hoàn tất mua lại được niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ, 24 thương vụ có giá cổ phiếu giảm trung bình 26%, trong đó có 2 thương vụ giảm đến 60%. Trong 12 thương vụ có giá cổ phiếu tăng, thì mức tăng trung bình đạt 20%. 

Lợi nhuận của SPAC được thành lập bởi nhà đầu tư có và không có kinh nghiệm 2019 – 2021 (Nguồn: CNBC)

Điều này cho thấy SPAC là một công cụ giúp các công ty niêm yết dễ dàng hơn, nhưng không có nghĩa là các thương vụ SPAC sẽ đảm bảo thành công cho nhà đầu tư. Ngoài ra, vì bất kỳ ai cũng có thể thành lập SPAC, mức thành công của SPAC còn phụ thuộc vào kinh nghiệm của bên đứng ra thành lập SPAC. 

SPAC có nhược điểm gì?

Như nêu trên, mức độ thành công của SPAC còn phục thuộc vào năng lực của bên đứng ra tổ chức. 

Số lượng công ty tốt để mua lại có hạn, trong khi SPAC chỉ có thời gian là 2 năm, do đó nhiều SPAC bị áp lực mua lại các công ty kém chất lượng nhằm đạt được deadline. 

Việc chuyển 20% cổ phần của công ty hợp nhất cho bên tổ chức cũng là một vấn đề mà các cổ đông hiện hữu của công ty cũng phải xem xét nếu không bị mất quyền kiểm soát.

Theo CNBC, SPAC sẽ còn tiếp tục bùng nổ trong tương lai vì đây là một công cụ giúp các công ty niêm yết và tiếp cận nguồn vốn dễ dàng, đặc biệt là các công ty công nghệ. 

Tham khảo: CNBC, Bloomberg, CB Insight

Thái Phan
About Author

Thái Phan

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest