Đã đầu tư, ai cũng muốn mua đáy bán đỉnh, nhưng nhiều nhà đầu tư, đặc biệt nhà đầu tư mới, lại thường bị mua đỉnh bán đáy. Hãy cùng tìm hiểu điều khiến nhà đầu tư ra quyết định dẫn đến việc mua đỉnh bán đáy, và làm sao để tránh nhé.

Sợ lỡ tàu (FOMO) 

Việc mua một sản phẩm đầu tư cũng như mua một sản phẩm vậy. Một sản phẩm mới ra trên thị trường, sẽ có những người đi tiên phong sẵn sàng mua ngay, và sẽ có những người cũng thích sản phẩm đấy, nhưng đợi người khác mua xem sao đã rồi mới quyết định mua. 

Vòng đời sản phẩm

Đối với một sản phẩm mà nhiều nhà đầu tư đều nhận định là cổ phiếu tốt, sẽ có những nhà đầu tư không tự tin mua ngay, và sau khi cổ phiếu đã tăng được một đoạn thì sợ lỡ mất chuyến tàu, nên nhảy vào, nhưng lúc vào thì lại ngay lúc cổ phiếu đạt đỉnh. 

Ngoài ra, khi thấy đám đông người mua một sản phẩm đầu tư nhất định, thì nhiều người cũng mua theo vì sợ lỡ tàu mà không cần hiểu về sản phẩm. Tiền số là một ví dụ, tuy nhiên cho đến nay, thì các nhà đầu tư vào loại hình này vẫn đang thắng lớn. 

Lòng tham và nỗi sợ hãi

Tâm lý cơ bản của con người là khi đạt được điều gì đó thì lại muốn nhiều hơn nữa, và bản thân tôi khi viết bài này cũng đã phạm sai lầm mất cả tỷ đồng. Khi bạn chọn được một sản phẩm tài chính tốt hay cổ phiếu tốt, tâm lý bạn sẽ rất tự tin vào bản thân và cổ phiếu mình chọn, và sẽ mua thêm, vì nghĩ rằng cổ phiếu sẽ còn lên nữa. Nhưng khi bạn quyết định dồn tiền, thâm chí vay margin “all-in” thêm (tôi đã làm như vậy với cổ phiếu VPB cuối năm 2017), thì đấy thường là quyết định sai lầm, vì sản phẩm này đã đạt đỉnh. Cho dù là đỉnh ngắn hạn, và sản phẩm này có thể tăng giá thêm nữa, nhưng đôi khi giai đoạn bạn “gồng lỗ” là lên đến 6 tháng hay cả năm, và liệu rằng bạn có chịu nổi nhiệt hay không?

Đến lúc cổ phiếu giảm, thì việc cắt lỗ thật là đáng sợ, tâm lý chúng ta thường hay nghĩ “lỡ ngày mai nó tăng lại thì sao” mà không xem xét liệu rằng cú điều chỉnh giá này có thể sâu đến đâu hay liệu có vấn đề gì không ổn với công ty này, hay loại tài sản này không. Thường đến lúc bạn không thể “gồng lỗ” được nữa thì lúc bạn đã quá nản chí, và sẽ cắt lỗ ngay đáy. Nguy hiểm hơn, khi bạn lỗ quá sâu, việc phục hồi lại số vốn ban đầu là rất khó. Ngoài ra, tâm lý không tốt sẽ khiến bạn càng đánh càng lỗ chứ không phải “còn thở là còn gỡ”.

Quá dựa vào phân tích cơ bản (chứng khoán)

Đối với chứng khoán, nhiều bạn sẽ nhập môn bằng việc phân tích cơ bản, và đây là một mô hình tốt và bài bản để lựa chọn cổ phiếu. Thực tế rất nhiều bạn rất tin tưởng vào phân tích cơ bản của cổ phiếu và bỏ qua yếu tố kỹ thuật. Tuy nhiên một công ty cơ bản tốt vẫn có thể giảm giá sâu vì nhiều nguyên nhân:

  • Công ty chưa được thị trường quan tâm, chưa có dòng tiền vào thì có thể đi ngang hoặc giảm giá trong mộ thời gian dài. 
  • Đã có những người đi trước bạn mua và đẩy giá lên đỉnh ngắn hạn. 
  • Nội bộ công ty có vấn đề mà bạn không biết đủ sâu để phát hiện, điển hình nhiều công ty trên thị trường chứng khoán bị nhà đầu tư bán ra vì lãnh đạo “tào lao”.
  • Có tin tức diễn biến xấu mới mà bạn không kịp cập nhật hoặc không thấy được. Ví dụ rủi ro lỗ tỷ giá là một vấn đề mà không phải nhà đầu tư nào cũng thấy được khi phân tích cơ bản. 

Làm sao để tránh mua đỉnh bán đáy. 

Để tránh việc này có hai thứ mà nhà đầu tư có thể làm. 

Đầu tiên, hãy tìm hiểu thêm về phân tích kỹ thuật, có nhiều cách phân tích có thể giúp bạn chọn thời điểm mua bán phù hợp như tích lũy, phân phối, quá mua, quá bán, MACD và RSI, v.v. Sau đó hãy kết hợp giữa cơ bản và kỹ thuật để chọn được một cổ phiếu tốt và điểm mua phù hợp. 

Tích lũy và phân phối (nguồn: tradevn.net)

Việc thứ 2, hãy lên cho mình chiến lược và tính kỷ luật trong đầu tư, đặc biệt việc chốt lời và cắt lỗ vì những điều này sẽ giúp cho bạn kiểm soát tâm lý và có những quyết định sáng suốt hơn trong đầu tư. 

Thái Phan
About Author

Thái Phan

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest