Đúng như dự đoán, giá xăng trong ngày 11/10 đã được điều chỉnh tăng mạnh, gần 1.000 đồng/ lit với giá xăng E5 RON 92. Vậy tác động của điều này thế nào tới nền kinh tế và người tiêu dùng?

Tại sao giá xăng tăng?

Cư dân mạng tỏ ra thất vọng khi liên Bộ Tài chính – Công thương quyết định tăng giá xăng dầu. Tuy nhiên, trên thực tế, sự điều chỉnh này chỉ là phù hợp với tình hình chung của thế giới. Trên thực tế, giá xăng dầu trên toàn thế giới đã tăng phi mã trong những ngày gần đây. Điều này cũng xảy ra với giá năng lượng, khí đốt và đặc biệt là điện.

Giá dầu thô Brent tăng 81 cent, tương đương 1%, ở mức 83,20 USD/thùng vào lúc 8h12 sáng 11/10 (giờ Hà Nội). Tính rộng ra, trong 5 tuần gần đây, giá dầu Brent đã liên tục tăng, trong khi giá dầu thô của Mỹ cũng đã tăng 7 tuần liên tiếp.

Tại châu Âu, giá khí đốt thiên nhiên hiện được bán ở mức 230 USD/thùng, tăng hơn 130% kể từ đầu tháng 9 và tăng hơn 8 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Giá dầu Brent tăng liên tục từ tháng 8

Nguyên nhân lý giải cho giá năng lượng tăng khủng khiếp như vậy thì cũng dễ hiểu. Kinh tế học giản đơn đã có bài giải thích về giá năng lượng tăng ở châu Âu, Trung Quốc và Anh. Còn với giá xăng dầu, nguyên nhân của việc tăng giá cũng nằm ở nhu cầu phục hồi sau đại dịch COVID-19 tăng đột biến, cộng với việc Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) quyết định giữ nguyên kế hoạch tăng sản lượng khai thác dầu mỏ, đó là vào cuối tháng 11, thay vì đẩy nhanh kế hoạch tăng sản lượng. Điều này khiến giá dầu mỏ trên thế giới tăng mạnh trong thời gian gần đây, thậm chí có nhiều chuyên gia dự đoán giá dầu có thể vượt mốc 100 USD/ thùng.

“Về cơ bản, OPEC rõ ràng không thích các nước tiêu thụ, và đang khẳng định rằng họ mới kiểm soát thị trường toàn cầu”, nhà kinh tế Phil Flynn của Price Futures Group cho biết.

Như vậy, xu thế tăng giá xăng trong nước của Việt Nam không nằm ngoài xu hướng chung của thế giới. Báo Quân đội Nhân dân dẫn lời bà Lê Việt Nga, Phó vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết  thời gian tới, thị trường xăng dầu sẽ có nhiều biến động, giá xăng cũng có khả năng tăng.

Ai là người thiệt thòi khi giá xăng tăng?

Hầu hết người tiêu dùng Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực khi giá xăng tăng. Trung bình một người Việt Nam bình thường chi ra khoảng 300.000 đồng/tháng cho việc đổ xăng cho xe máy, và khoảng trên 1,5 triệu đồng/ tháng cho ô tô. Với việc giá xăng tăng hơn 1.000 đồng/ lít, người đi xe máy có thể phải chi thêm khoảng 50.000/ tháng cho xăng, trong khi ô tô có thể phải thêm 200.000/ đồng cho việc đổ xăng.

Giá xăng dầu tiếp tục tăng mạnh - Báo Người lao động
Người tiêu dùng chịu bất lợi nhất khi giá xăng tăng

Con số này nếu chỉ tính riêng cho xăng thì không nhiều, nhưng vấn đề là giá xăng tăng lại tác động trực tiếp đến việc vận chuyển hàng hóa. Do đó, giá xăng tăng sẽ khiến các mặt hàng khác cũng tăng giá theo, các doanh nghiệp vận chuyển cũng buộc phải tăng giá dịch vụ, do giá nguyên liệu đầu vào tăng. Như vậy, về tổng thể thì người dùng Việt phải chi tiêu nhiều hơn do giá xăng tăng.

Thời gian giãn cách xã hội ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội do COVID-19, giá xăng dầu cũng tăng nhưng chưa ảnh hưởng nhiều lắm đến người dân, vì nhu cầu đi lại không có (hoặc không được phép đi nhiều). Tuy nhiên, khi 2 thành phố này đã dần quay trở lại nhịp sống bình thường, chắc chắn giá xăng tăng sẽ tác động mạnh vào túi tiền người tiêu dùng.

Các doanh nghiệp vận chuyển cũng là “kẻ thua cuộc” khi giá xăng tăng. Báo Tin tức dẫn lời ông Lương Quốc Vy, đại diện hãng Taxi Thanh Nga cho hay giá xăng chiếm tới 40% trong cấu thành giá cước vận tải nên việc xăng liên tiếp tăng mạnh thời gian qua khiến doanh nghiệp gặp khó.

Ai là người hưởng lợi?

Không hẳn mọi đối tượng trong nền kinh tế đều gặp khó khi giá xăng tăng. Các doanh nghiệp dầu khí là những người hưởng lợi lớn nhất khi giá xăng dầu thế giới tăng. Đây được coi là sự “bù đắp” cho năm 2020 đầy ảm đạm, khi hoạt động đi lại giảm mạnh, khiến các doanh nghiệp kinh doanh dầu khí thua lỗ nặng.

Trong quý I năm nay ghi nhận sự tăng trưởng tích cực của các doanh nghiệp dầu khí. Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam – Petrolimex ghi nhận lợi nhuận trước thuế khá tích cực đạt 1.013 tỷ đồng, đối lập với khoản lỗ 1.702 tỷ đồng so với cùng kỳ năm ngoái.

Tuy nhiên, mức độ tăng trưởng của ngành dầu khí phụ thuộc chặt chẽ vào nhu cầu đi lại của người dân. Nếu người dân không được di chuyển nhiều, thì xăng dầu cũng “đắp chiếu”, không sinh lợi nhuận. Do đó, nói doanh nghiệp dầu khí sẽ có lãi nhờ giá xăng tăng thì còn phải chờ xem nhu cầu đi lại trong nước như thế nào trong 3 tháng cuối năm.

Nhà nước có thể làm gì để bình ổn giá xăng dầu?

Hiện nay, Chính phủ Việt Nam có quỹ bình ổn xăng dầu để đảm bảo hỗ trợ tốt cho nền kinh tế, khi giá năng lượng thế giới tăng cao.

Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới tăng phi mã, PGS-TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng nhà nước cần sử dụng linh hoạt, hiệu quả công cụ quỹ này để điều tiết, làm sao mức tăng giá xăng dầu trong nước không đột biến như giá thế giới, từ đó làm giảm bớt phí đầu vào của doanh nghiệp.

Thành Vương Tiến
About Author

Thành Vương Tiến

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest