Tác giả: Minh Minh

Đối với Elon Musk, người sáng lập SpaceX, Starship là giấc mơ con người một ngày nào đó có thể thiết lập một thuộc địa trên sao Hỏa.

Ở điểm cực nam của bang Texas, bên cạnh Vịnh Mexico, một tên lửa bằng thép mang tên Starship đứng sừng sững. Với chiều cao gần 121m, tên lửa mới của công ty SpaceX còn cao hơn cả tên lửa Saturn V đã thực hiện sứ mệnh Apollo của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) lên mặt trăng, và sẽ tạo ra lực đẩy gấp đôi nhờ 33 động cơ.

Đối với Elon Musk, người sáng lập SpaceX, Starship là giấc mơ con người một ngày nào đó có thể thiết lập một thuộc địa trên sao Hỏa.

Nhưng trước đó giấc mơ này trở thành hiện thực, giới chuyên gia cho rằng Starship có thể tạo ra những tác động khác, sớm hơn và không kém phần quan trọng, đến ngành thăm dò và khai thác vũ trụ của nhân loại. Cụ thể hơn, đó là ngành kinh doanh phóng tên lửa.

Kẻ thay đổi cuộc chơi

“Nếu không cẩn thận, SpaceX sẽ là kẻ duy nhất còn lại trong cuộc chơi,” Fatih Ozmen, đồng sáng lập của Sierra Nevada Corp, một công ty tư nhân của Mỹ được Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) ký hợp đồng vận chuyển hàng hóa lên Trạm Không gian Quốc tế (ISS), đã cảnh báo như vậy. Blue Origin, công ty tên lửa của Jeff Bezos – ông chủ Amazon, thậm chí đưa ra tuyên bố thằng thừng hơn: SpaceX có thể “độc quyền” ngành thăm dò không gian của Mỹ.

Công ty của Elon Musk đã vươn lên thành “người dẫn đầu” ngành khai thác thương mại vũ trụ với tốc độ khiến nhiều người choáng ngợp. Chỉ mới 13 năm trước, SpaceX trở thành công ty tư nhân đầu tiên phóng được tên lửa tự sản xuất lên quỹ đạo Trái Đất, đột phá vào một ngành công nghiệp trước đây do các doanh nghiệp chính phủ thống trị. SpaceX cũng vượt lên các nhà thầu như Boeing và Lockheed Martin trước đó vốn là đối tác quen thuộc của chính phủ Mỹ trong các sứ mệnh không gian.

Sự phát triển vượt bậc của SpaceX có thể nhìn thấy rõ nét trong 6 tháng qua. Công ty này đã ký một hợp đồng trị giá 2,9 tỷ USD với NASA để dùng Starship đưa các phi hành gia lên mặt trăng sớm nhất vào năm 2024. SpaceX cũng đã công bố 500.000 đơn đặt hàng đầu tiên cho mạng băng thông rộng Starlink, hoạt động ở quỹ đạo thấp cách mặt đất khoảng 500 km. Và tuần trước, NASA cũng cho biết 2 phi hành gia vốn được lên kế hoạch bay trên tàu vũ trụ Boeing sẽ được chuyển sang tàu vũ trụ của SpaceX.

SpaceX vượt trội ở đâu?

Thành công của SpaceX từng dựa vào tên lửa đẩy Falcon 9, loại tên lửa đã giúp giảm chi phí của các vụ phóng vào không gian, tạo nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh rộng lớn của công ty và mục tiêu chinh phục sao Hỏa của Elon Musk. Peter Diamandis, một doanh nhân ngành này tại Mỹ, cho biết: “Cuộc chơi đã kết thúc đối với các công ty khác. Hiện không có một tên lửa nào có thể cạnh tranh được với tên lửa của SpaceX. Falcon 9 là tên lửa thành công nhất từng được chế tạo, xét về hiệu suất, chi phí và độ tin cậy”.

Các chiến thuật để biến Falcon 9 trở thành tên lửa được sử dụng rộng rãi nhất thời đại hiện đang được áp dụng cho Starship, cũng như các chiến thuật từng giúp mang đến thành công đột phá của Tesla. Trước hết đó là việc thúc đẩy các công nghệ đột phá vào sản xuất.

Để làm được điều này, SpaceX đã tự thiết kế và tạo ra tên lửa của riêng mình thay vì phụ thuộc vào các nhà cung cấp. SpaceX cũng tự gánh chi phí, thay vì dựa vào các khoản thanh toán được đảm bảo từ NASA. Điều này thúc đẩy công ty đảm bảo hiệu suất tối đa. NASA ước tính SpaceX chi 400 triệu USD để phát triển tên lửa Falcon 9, thấp hơn 10 lần so với chi phí của một tên lửa được chế tạo theo hợp đồng với chính phủ.

Một lợi thế khác của SpaceX giống với Tesla là khả năng tiếp cận nguồn vốn. Elon Musk đã huy động được hơn 6,5 tỷ USD cho công ty trên thị trường tư nhân, nâng mức định giá của công ty lên 74 tỷ USD vào đầu năm nay. Steve Collar, giám đốc điều hành của công ty vệ tinh SES, cho biết hầu hết các công ty khác phải quay vòng vốn từ hoạt động kinh doanh hiện tại để tài trợ cho các dự án mới.

Một kỷ nguyên mới của hàng không vũ trụ

Chuyến bay lên quỹ đạo đầu tiên của Starship, khi được thực hiện, sẽ là sự kiện “vang dội” của ngành hàng không vũ trụ, được kỳ vọng sẽ định giá lại dịch vụ vận chuyển không gian. Ông Edison Yu cho biết Falcon 9 đã giúp hạ chi phí xuống 5.000 USD/kg, tức khoảng 1/3 so với giá trước đây, và mức này có thể giảm xuống còn 1.000 USD/kg và thậm chí 500 USD/kg khi Starship đi vào hoạt động.

Công ty vũ trụ của Musk vẫn còn một chặng đường trước khi có thể đưa Starship lên quỹ đạo, bao gồm lấy được giấy phép để phóng Starship và chứng minh rằng tên lửa này có thể thành công bay vào không gian sau đó trả lại hai tên lửa đẩy về Trái Đất để tái sử dụng – một bước cần thiết trong việc giảm chi phí.

Ngoài ra, nhiều chuyên gia đặt câu hỏi liệu một tên lửa lớn như Starship có thể vận hành đa năng và thực hiện các nhiệm vụ gần Trái đất hơn hay không.

Vẫn còn nhiều nghi vấn cần được giải đáp, nhưng thành công của SpaceX với Falcon 9 khiến ngành hành không vũ trụ không thể không dè chừng. Sau khi tên lửa Starship thực hiện chuyến bay lên quỹ đạo, nó có khả năng chấm dứt một kỷ nguyên của thám hiểm không gian để bắt đầu một thời kỳ hoàn toàn mới.

Nguồn: Financial Times

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest