Tác giả: Minh Minh

Việc Tesla chuyển trụ sở khỏi Thung lũng Silicon để đến “đóng đô” tại Texas là chấn động mới nhất đối với bang California. Sự ra đi của Tesla – công ty đã gắn bó với Thung lũng Silicon suốt 18 năm -đã nối dài danh sách các công ty đã quyết định “dứt áo ra đi” khỏi thủ phủ công nghệ của Mỹ trong 2 năm qua, trong đó có nhiều tên tuổi lớn như Oracle Corp., Hewlett Packard và Charles Schwab.

Thống đốc California Gavin Newsom thường tự hào rằng bang của ông đi đầu trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến và công nghệ xanh. Nhưng giờ đây, một trong những công ty nổi tiếng nhất của Thung lũng Silicon đang chuyển trụ sở sang nơi khác.

Tesla, cũng như hầu hết các công ty đã ra đi, đều hứa hẹn sẽ tiếp tục giữ sự hiện diện lớn ở California. Nhưng sự chuyển dịch của những công ty được sinh ra và lớn lên tại California đã bộc lộ những vấn đề của vùng đất này, từ chi phí nhà ở đắt đỏ thuộc hàng nhất nước đến thuế cao và những thảm hoạ khí hậu.

Nếu làn sóng “bỏ đi” này tiếp tục, tăng trưởng kinh tế của California – khu vực có GDP đứng thứ 5 thế giới – sẽ phải đối mặt với mối đe dọa.

Những biểu tượng ra đi

Việc mất Tesla – một công ty khởi nghiệp năng lượng sạch có tầm nhìn xa đã nâng tầm ngành công nghiệp ô tô và là hiện thân của phần lớn nền kinh tế của bang – là một cú shock mang tính biểu tượng lớn đối với California.

David McCuan, chủ tịch khoa khoa học chính trị của Đại học bang Sonoma, cho biết: “Tesla với tư cách là một thương hiệu không chỉ đại diện cho Motor City Mỹ, nó đại diện cho Thung lũng Silicon và Hollywood”.

Không chỉ Tesla, Hewlett Packard Enterprise, có lịch sử gắn bó với Thung lũng Silicon từ khi thành lập Công ty Hewlett-Packard trong một nhà để xe ở Palo Alto cách đây 8 thập kỷ, năm ngoái cũng thông báo kế hoạch chuyển đến Houston.

Người phát ngôn của Hewlett Packard Enterprise, Adam Bauer, cho biết: “Chúng tôi quyết định chuyển trụ sở của mình đến khu vực Houston để đáp ứng nhu cầu kinh doanh, cơ hội tiết kiệm chi phí lâu dài và sở thích của các thành viên về tương lai công việc”.

Cuối năm 2020,gã khổng lồ Oracle thông báo đang chuyển trụ sở từ Redwood, California tới Austin, Texas. Dan Ives, một nhà phân tích tài chính của Wedbush Securities, nhận định: “Có một đợt di cư nhỏ của các công ty công nghệ rời khỏi Thung lũng Silicon và tôi nghĩ rằng hoạt động này sẽ tăng tốc trong thời gian tới”.

Bất động sản đắt đỏ

Elon Musk, đồng sáng lập và giám đốc điều hành của Tesla, đã chỉ ra một số vấn đề của California khi ông thông báo về việc chuyển từ Palo Alto đến Austin. Nhà máy Fremont của công ty chật cứng công nhân và thiết bị.

Musk cho biết: “Rất nhiều người không thể mua nổi nhà ở đây và công ty tôi có nhiều người từ xa đến đây làm việc.”

Các chủ doanh nghiệp phải đưa ra mức đãi ngộ hậu hĩnh vô cùng để người lao động có thể gánh được chi phí nhà ở cao ngất ngưởng. Nhiều người thậm chí chấp nhận sống xa nơi làm việc để giảm chi phí.

Hewlett Packard Enterprise cũng cho biết cắt giảm chi phí bất động sản là nguyên nhân chính trong quyết định chuyển đến Houston của công ty này, bên cạnh các lý do như đại dịch và tính chất thay đổi của công việc.

Hiệp hội các nhà bất động sản của California dự báo giá nhà trung bình cho một gia đình ở bang này sẽ tăng lên mức kỷ lục 834.000 USD vào năm tới, cao hơn gấp đôi so với mức trung bình toàn nước Mỹ. Giá bán nhà trung bình ở Quận Santa Clara – trung tâm của Thung lũng Silicon – là 1,66 triệu USD vào tháng 8, tăng gần 11% so với một năm trước đó.

Trong khi đó, theo nhà môi giới bất động sản Cushman & Wakefield, tỷ lệ để trống văn phòng của Thung lũng Silicon tiếp tục tăng lên, đạt 15% trong quý 3, khi nhiều công ty tìm cách cắt giảm diện tích. Theo nhiều cách, Covid đã cho các công ty thấy rằng họ có thể hoạt động hiệu quả mà không cần cơ sở lớn, hoặc không nhất thiết phải “đóng đô” ở một địa điểm cụ thể.

Rào cản pháp lý

Elon Musk đã xung đột với giới chức địa phương về các chính sách phong toả trong đại dịch. Ông đã bất chấp các lệnh cấm của địa phương và khởi động lại sản xuất tại nhà máy.

Một số công ty cũng bày tỏ lo ngại về việc ngày càng có nhiều luật lệ của bang nhắm vào những người giàu có và doanh nghiệp.

Một đạo luật của California vào năm 2018 yêu cầu các công ty có trụ sở chính đặt tại bang này phải có ít nhất một nữ giám đốc trong ban giám đốc. Đến cuối năm 2021, những công ty có từ 6 giám đốc trở lên phải có ít nhất 3 nữ giám đốc.

Ngoài ra, California còn có những nỗ lực trong việc áp thuế tài sản. Năm ngoái, cơ quan lập pháp bang California đã đệ trình Dự luật 2088 nhằm đánh thuế mới 0,4% đối với những cá nhân nắm giữ tài sản hơn 30 triệu USD và sẽ truy thu những người đã rời California trong thập kỷ trước.

Dự luật đã không được thông qua, nhưng hiện tại lại có một dự luật khác tìm cách tăng thuế thu nhập cá nhân với những người kiếm trên 1 triệu USD/năm, và đánh thuế vào cả các tập đoàn.

Vẫn là nền kinh tế mạnh

Musk đã khẳng định Tesla sẽ không rời bỏ California và sẽ tiếp tục mở rộng ở đây – nhưng ông cũng nói rõ rằng ông nhìn thấy nhiều cơ hội phát triển hơn ở Texas.

Trên thực tế, động thái của Tesla có tác động mang tính biểu tượng hơn là kinh tế đối với California. Trong khi ngành công nghệ là một phần quan trọng trong nền kinh tế bang, California cũng gặt hái từ các lĩnh vực khác như thương mại và giải trí. Robert Sammons, giám đốc cấp cao của bộ phận nghiên cứu tại công ty Cushman ở San Francisco, cho biết California vẫn là trọng điểm của ngành công nghệ, với bề dày nhân tài và các trường đại học danh tiếng.

Thung lũng Silicon vẫn là một nam châm thu hút đầu tư công nghệ. Trong quý 3, hợp đồng ký kết tại đây đạt giá trị kỷ lục 27,1 tỷ USD, tăng 17% so với ba tháng trước đó, theo một báo cáo gần đây từ CBInsight.

Stephen Levy, giám đốc và nhà kinh tế cấp cao của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế California ở Palo Alto, cho biết: “Lĩnh vực công nghệ rất lớn nên cả California và Texas có thể chia sẻ lợi ích”. Nhưng “làn sóng di cư” thực sự đáng lưu ý, đặc biệt khi chính quyền bang vẫn chưa có câu trả lời cho các vấn đề.

Hoạt động xây dựng vẫn nằm dưới mức mục tiêu để giải quyết tình trạng thiếu nhà ở. Thuế không có khả năng giảm, và biến đổi khí hậu đang liên tục gây ra cháy rừng, hạn hán, mất điện và ô nhiễm không khí.

Nguồn: Bloomberg, NBC News

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest