Trung Quốc cuối tuần trước đã mở rộng thí điểm thuế bất động sản, quyết định có thể sẽ đẩy Chủ tịch Tập Cận Bình sâu hơn vào thế đối đầu với các lợi ích sâu sắc  có liên quan đến một nền kinh tế vốn đã được thúc đẩy bởi bất động sản trong nhiều thập kỷ.

Quốc vụ viện (Quốc hội) Trung Quốc, sẽ mở rộng kế hoạch thí điểm đánh thuế bất động sản dân cư và thương mại ở các thành phố, theo thông báo ngày 23/10. Thông báo không cho biết các địa điểm cụ thể, nhưng những hộ gia đình nông thôn sẽ được loại trừ khỏi kế hoạch đánh thuế này.

Theo Tân Hoa xã, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế của Trung Quốc sẽ soạn thảo các biện pháp để áp dụng thí điểm thuế bất động sản, phù hợp với quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc.

Financial Times đánh giá cải cách thuế này sẽ còn “khốc liệt hơn” so với những quy định đã và đang triển khai, mà ảnh hưởng đến nhiều người hơn. Thuế bất động sản cũng chuyển đổi hình mẫu kinh tế Trung Quốc, theo đó định hình lại dòng tiền của nhà nước từ bán đất sang đánh thuế đất và răn đe nạn đầu cơ.

Tuy nhiên, đề xuất này lại gây ra quan ngại ở một số dân thường Trung Quốc, những người dành dụm cả đời để sở hữu bất động sản. Những người khác thì lại lo ngại rằng bước đi này quá rủi ro và có thể gây ra đổ vỡ thị trường nhà ở.

Thuế bất động sản được đánh thế nào?

Các đề xuất về một loại thuế bất động sản đã được thảo luận trong 20 năm qua. Khoản thuế này sẽ được tính như một khoản thu hàng năm đối với quyền sở hữu nhà và sẽ do các chính quyền địa phương quy định.

Yilin Hou, giáo sư ngành chính sách công tại Đại học Syracuse cho biết khoản thuế này nên được áp dụng “càng rộng càng tốt”, nhưng với các biện pháp giảm nhẹ hơn đối với những người dễ tổn thương về mặt kinh tế.

“Nếu thuế là hiệu quả và công bằng, đầy đủ và minh bạch, việc thu thuế sẽ dễ hơn rất nhiều. Theo cách này, thuế cũng sẽ được dễ dàng chấp nhận về mặt chính trị”.

Unfinished buildings at Evergrande’s Health Valley development in China
Trung Quốc quyết tâm kiểm soát thị trường bất động sản


Nhiều chuyên gia thuế và các nhà kinh tế tin rằng khỏa thuế này sẽ giúp các chính quyền địa phương bớt phải phụ thuộc vào các nhà phát triển bất động sản ở việc bán và cho thuê đất công. Mối qian hệ này đã góp phần vào nạn đầu cơ diện rộng và thúc đẩy giá đất và nhà ở tăng cao, một vòng tròn mà chuyên gia cho rằng không bền vững.

Theo đánh giá của Capital Economics, mức thuế 0,7% đối với giá trị bất động sản sẽ tạo ra khoản thu ít nhất 1,8 nghìn tỷ Nhân dân tệ (282 tỷ USD) cho chính phủ, so với 1,6 nghìn tỷ Nhân dân tệ từ việc bán đất trong năm ngoái.

Thuế này cũng sẽ giúp điều chuyển dòng vốn, từ chỗ chảy bất động sản quá nhiều, sang các lĩnh vực khác cần được ưu tiên như xuất khẩu công nghệ cao và các dịch vụ thúc đẩy tiêu dùng nội địa.

Điều gì cản đường việc đánh thuế?

Nhiều người tin rằng những nỗ lực ban đầu nhằm đánh thuế bất động sản dân cư đã thất bại vì sự kháng cự từ giới giàu có và tầng lớp tinh hoa có liên quan đến chính trị, đặc biệt ở các thành phố như Bắc Kinh, Quảng Châu, Thâm Quyến và Hàng Châu, cũng như các quan chức địa phương khác trên toàn quốc.

Một số chuyên gia cho rằng một vấn đề lớn hơn có thể xảy ra với giới lãnh đạo Trung Quốc là nỗi sợ bất ổn định, vốn có thể gây ra bởi một cú sập thị trường.

Big Read: The liquidity squeeze on listed developers
Thanh khoản các công ty phát triển bất động sản ở Trung Quốc. Nguồn: Financial Times

“Trên các thị trường đầu cơ, một khi giá ngừng tăng, chúng sẽ giảm xuống. Nếu điều này xảy ra với giá bất động sản Trung Quốc, thì sẽ không chỉ tàn phá khủng khiếp với hệ thống ngân hàng, và còn đảo ngược các nguồn phân bổ tài sản chin của các hộ gia đình Trung Quốc”, Michael Pettis – giáo sư tài chính tại Đại học Bắc Kinh cho biết.

Cần nhắc lại rằng thị trường bất động sản Trung Quốc thời gian gần đây đã được toàn cầu đặc biệt chú ý sau vụ nhà phát triển bất động sản Evergrande không thể trả các nghĩa vụ nợ trị giá 300 tỷ USD.

Dữ liệu chính thức được công bố trong tuần qua cho thấy lần đầu trong 6 năm, giá nhà ở 70 thành phố lớn nhất Trung Quốc trong tháng 10 đã giảm so với tháng 9, một chỉ dấu cho thấy sự giảm tốc đã bắt đầu xuất hiện trên thị trường nhà ở Trung Quốc.

Sự giảm giá này đã tạo thêm áp lực cho giới lãnh đạo ở Bắc Kinh, vốn trong mùa hè qua đã công bố các quy định về việc xóa nợ nhằm hạn chế số tiền mà các nhà phát triển bất động sản có thể vay. Các biện pháp này được công bố giữa lúc lãi suất được cắt giảm và hoạt động trợ cấp sản xuất công nghiệp nhằm đối phó với dịch COVID-19 đã làm dấy lên nỗi lo sợ về bong bóng tài sản.

Ông Gan Li, giáo sư kinh tế tại Đại học Texas A&M, cho biết mong muốn thúc đẩy việc đánh thuế của ông Tập Cận Bình phản ánh niềm tin ngày càng tăng ở Bắc Kinh rằng Trung Quốc có thể quản lý rất nhiều vấn đề cấp bách của thị trường nhà ở và các rủi ro kinh tế khác, bất chấp khả năng ảnh hưởng đến tăng trưởng trong ngắn hạn.

Khi nào việc đánh thuế sẽ được triển khai

Dù Bắc Kinh chưa công bố thời gian và địa điểm áp dụng, nhưng một số nhà kinh tế cho biết quyết định này sẽ được triển khai càng sớm càng tốt. Thượng Hải và Trùng Khánh có thể sẽ được thí điểm đầu tiên.

“Theo tính toán của chúng tôi, một hệ thống thuế tốt là hệ thống trao quyền cho các chính quyền địa phương áp thuế. Họ sẽ quyết định có nên bắt đầu ngay bây giờ không hay để vài năm nữa. Họ cũng sẽ quyết định số thuế sẽ thu”, Hou cho biết.

Bất chấp các sự phản đối về chinh trị, cơ hội cho một khỏa thuế toàn quốc là cao hơn so với các nỗ lực trước đó, Mark Williams, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á của Capital Economics cho biết.

“Sự phản đối của người trong cuộc không phải là điều mới mẻ. Sự thông đồng giữa đảng viên và quyền sở hữu nhiều bất động sản có thể là khá cao”, ông cho biết thêm. “Nhưng nhân khẩu học cho thấy sự bùng nổ bất động sản kéo dài 25 năm qua đang chấm dứt. Bán đất không còn là nguồn ổn định cho chính phủ, một khoản thuế bất động sản có thể sẽ đem lại điều đó”.

Người Trung Quốc nghĩ gì về khoản thuế này?

Các cuộc phỏng vấn thảo luận trực tuyến phản ánh sự chia rẽ của công chúng về khoản thuế này.

“Không ai thích thuế, nhưng khoản này sẽ không có ảnh hưởng nhiều tới tôi vì tôi không phải là một nhà đầu cơ bất động sản”, một doanh nhân Trung Quốc ở tỉnh Chiết Giang cho biết.

Một số người cho rằng khoản thuế này sẽ không có hiệu quả trong việc giải quyết bất bình đẳng, bởi đơn giản đây chỉ là một kênh khác để chính phủ tạo ra doanh thu thuế.

Một số người lại cho rằng giá bất động sản sẽ tiếp tục tăng trong trung và dài hạn, với việc các quan chức địa phương không có khả năng áp đặt một khoản thuế mà cắt trực tiếp nguồn lợi của họ.

“Do tầng lớp sở hữu hầu hết bất động sản là quan chức, nên có thể thuế bất động sản sẽ trở thành chính thức nhưng lại không có hiệu quả thực tế”, một quản lý công ty ở Bắc Kinh cho biết. “Tôi sẽ tiếp tục đầu tư vào nhà”.

Tham khảo: Financial Times, Tân Hoa Xã

Thành Vương Tiến
About Author

Thành Vương Tiến

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest