Hiện nay các loại thẻ tín dụng (credit card), thẻ ghi nợ (debit card) được chấp nhận quốc tế như Visa, Mastercard, JCB… đã trở nên rất phổ biến. Vậy các bạn có bao giờ thắc mắc để có chiếc thẻ có thể thanh toán khắp mọi nơi trên thế giới, thì các ngân hàng và cửa hàng đang bị mất các loại phi gì? Và các tổ chức phát hành thẻ này hoạt động và kiếm tiền như thế nào không? Hãy cùng tìm hiểu quả bài viết này nhé.

Lịch sử của Visa, Mastercard

Trước khi tìm hiểu cách các tổ chức phát hành thẻ kiếm tiền, hãy tìm hiểu tại sao các tổ chức này lại được thành lập đã. 

Tại Mỹ, vào những năm 1950, thẻ tín dụng đã trở nên phổ biến, nhưng thẻ tín dụng tại thời điểm này lại được đồng phát hành giữa ngân hàng và nhãn hàng, do đó mỗi loại thẻ tín dụng chỉ sử dụng được ở một hoặc một số cửa hàng nhất định . 

Rất nhiều ngân hàng đã tìm cách giải quyết vấn đề này, tuy nhiên chỉ có Bank of America, một trong những ngân hàng lớn nhất nước Mỹ vào thời điểm đó đã thành công với chương trình thẻ tín dụng BankAmericard được chấp nhận thanh toán ở 20.000 chuỗi trên toàn nước Mỹ. Sau đó, Mastercard được thành lập vào năm 1966 để cạnh tranh với chương trình BankAmericard.

Bank of America sau đó cấp phép cho các ngân hàng khác, bao gồm ngân hàng ở nước ngoài liên kết với mình để phát hành thẻ có thể được chấp nhận thanh toán ở nhiều cửa hàng. 

Do tiềm năng to lớn của chương trình BankAmericard, Bank of America đã cho các ngân hàng khác cùng tham gia vào quản lý chương trình này, và “Visa” đã được thành lập vào năm 1976. 

Với sự tham gia của liên minh các ngân hàng, Visa giờ đây trở thành người kết nối trung gian của tất cả các ngân hàng ở Mỹ cho việc chấp nhận thanh toán thẻ.

Tại sao lại cần Visa, Mastercard

Các bạn hãy thử tưởng tượng nếu như không có Visa, Master hoặc một tổ chức trung gian đứng ra, thì nếu bạn cầm chiếc thẻ được phát hành ở Việt Nam, du lịch đến Mỹ và đưa thẻ của bạn cho cửa hàng. Cửa hàng sẽ không thể biết được liệu đây có phải thẻ ngân hàng thật không, và ai sẽ đứng ra đảm bảo thanh toán cho họ. 

Với mạng lưới ở khắp thế giới và kết nối với hầu hết mọi ngân hàng ở từng quốc gia, các tổ chức phát hành thẻ chính là người đứng ra đảm bảo rằng “chiếc thẻ này là thẻ ngân hàng thật, được phát hành bởi một ngân hàng thật ở Việt Nam”. Điều này cũng tương tự như ở Việt Nam chúng ta có Ngân Hàng Nhà Nước và Napas đứng ra làm trung gian thanh toán giữa các ngân hàng, hay Napas làm trung gian thanh toán cho các thẻ ATM. Ở Nhật thì có JCB, và ở Trung Quốc có UnionPay.

Mô hình hoạt động của các tổ chức trung gian thanh toán, phát hành thẻ.

Mô hình hoạt động của các tổ chức phát hành thẻ bao gồm thêm 4 bên:

  • Người dùng/doanh nghiệp sở hữu thẻ
  • Cửa hàng
  • Ngân hàng chấp nhận thanh toán (ngân hàng đặt máy POS để bạn quẹt thẻ, hay cung cấp cổng thanh toán để bạn nhận thông tin thẻ khi mua sắm online)
  • Ngân hàng phát hành thẻ (ngân hàng phát hành thẻ tín dụng / ghi nợ cho người dùng có in Visa, Master, Napas, v.v.)

Với ví dụ trên: 

  • Khi người dùng đến cửa hàng cà thẻ vào máy POS, thì ngân hàng chấp nhận thanh toán tiếp nhận thông tin và gửi thông tin thẻ đến cho Visa, Visa gửi thông tin đến ngân hàng phát hành thẻ để kiểm tra xem thẻ này có thật không, và còn đủ hạn mức không. 
  • Sau đó ngân hàng phát hành thẻ xác nhận ok, thì Visa sẽ tiếp tục xác nhận với ngân hàng chấp nhận thanh toán, sau đó máy POS tại cửa hàng hay cổng thanh toán online sẽ thể hiện là giao dịch được chấp nhận. 

Các nguồn doanh thu

Các tổ chức phát hành thẻ sẽ thu các khoản sau đây:

  • Phí xử lý giao dịch: 39% doanh thu
  • Phí dịch vụ – để các ngân hàng được phát hành thẻ có logo của Visa, Master, JCB, v.v: 34% doanh thu
  • Phí giao dịch quốc tế: 22% doanh thu
  • Phí khác: 5% doanh thu

Nói về phí xử lý giao dịch, thì các cửa hàng sẽ hay bị ngân hàng chấp nhận thanh toán thu khoảng 2% hoặc hơn cho mỗi giao dịch bằng thẻ, tuy nhiên 2% này không phải toàn bộ của ngân hàng chấp nhận thanh toán, mà phải chia lại cho Visa, Mastercard khoảng 1.1-1.2% và ngân hàng phát hành thẻ khoảng 0.2%. Đối với giao dịch ở nước ngoài, mức phí sẽ còn cao hơn.

Chính do mức phí rất cao này, mà mỗi khi các bạn thanh toán bằng thẻ, đặc biệt thẻ Visa hay Mastercard thì cửa hàng sẽ rất buồn và đôi khi bắt bạn trả thêm tiền cà thẻ (mà việc này là bất hợp pháp ở Việt Nam nhé). Ngoài ra, các tổ chức trung gian thanh toán nội địa như Napas ở Việt Nam hay các ví điện tử nổi lên như một kênh thanh toán thay thế với mức phí  phải chăng hơn cho các nhà bán hàng. 

Do mô hình hoạt động đơn giản và chỉ ngồi giữa thu phí, nên tỷ suất lợi nhuận sau thuế của Visa, Mastercard đều trên 40%. 

Doanh thu của Visa

Tiếp tục phát triển

Tất nhiên không để các fintech giành lấy thị phần, 2 công ty trung gian thanh toán lớn nhất thế giới tiếp tục mua lại các công ty fintech để nâng cao năng lực tham gia vào các mảng dịch vụ khác như thanh toán QR, mua trước trả sau, chuyển tiền quốc tế, giao dịch ngoại hối, v.v.

Trong năm 2021, Visa đã mua công ty chuyển tiền quốc tế Currency Cloud, nền tảng ngân hàng mở Tink. Mastercard thì mua công ty Ekata chuyên làm eKYC, và Aiia cung cấp nền tảng ngân hàng mở. 

Thái Phan
About Author

Thái Phan

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest