Tác giả: Minh Minh

Đại dịch đang bó buộc nền kinh tế thế giới, nhưng giới siêu giàu đang kiếm nhiều tiền hơn bao giờ hết. Trong hai thập kỷ qua, số tỷ phú toàn cầu đã tăng hơn 5 lần và khối tài sản của họ đã vượt 100 tỷ USD. Đại dịch đã khiến giới siêu giàu ngày càng giàu hơn. Vậy họ đang làm điều đó ra sao? 

Giới siêu giàu đang giàu lên như thế nào?

Theo tạp chí pháp Forbes, gần 2/3 số tỷ phú trên thế giới có được khối tài sản lớn hơn vào năm 2020, với những người tăng nhiều nhất đạt mức độ tài sản chưa từng có. Forbes ước tính các tỷ phú đã giàu hơn 20% trong năm 2020, tính đến giữa tháng 12/2020.

World Richest In 2020: The Ultra-Rich Got Richer. Now They're Bracing For  The Backlash
Giới siêu giàu ngày càng giàu trong mùa dịch

Số lượng các tỷ phú cũng bùng nổ vào năm ngoái. Trong danh sách Forbes tính đến ngày 6/4, con số đã tăng thêm gần 700 người lên tổng số kỷ lục hơn 2.700 người. Trung Quốc chứng kiến sự gia tăng lớn nhất, có thêm 238 tỷ phú với tổng số 626 người. Tiếp theo là Mỹ, tăng 110 tỷ phú với tổng số 724.

Ở Trung Quốc, giới tỷ phú không chỉ bùng nổ về số lượng. Trong năm 2020, tổng tài sản của nhóm này đã tăng thêm gần 1 tỷ USD, tính theo tỷ trọng GDP quốc gia là tăng gần gấp đôi lên 15%. Ở Pháp, tài sản giới tỷ phú chiếm 11% GDP khi đại dịch xảy ra và tăng lên 17% vào năm ngoái. Thuỵ Điển có thêm 10 tỷ phú trong năm 2020, nhưng tỷ trọng GDP chiếm tới 30%.

Tiền đến từ đâu?

Báo cáo của Ngân hàng Thuỵ Sĩ UBS cho biết các tỷ phú hầu hết được hưởng lợi từ việc đặt cược vào thị trường chứng khoán.

Trong đại dịch, các ngân hàng trung ương đã bơm 9 tỷ USD vào các nền kinh tế trên toàn thế giới, nhằm giữ cho nền kinh tế không sụp đổ. Phần lớn các gói kích thích đó đã đổ vào thị trường tài chính, và từ đó đi vào giá trị ròng của giới siêu giàu.

Chính sách tiền tệ siêu lỏng và mức lãi suất thấp đã thu hút nhiều nhà đầu tư vào cổ phiếu hơn. Những người lao động phải ở nhà do các lệnh phong tỏa khiến thị trường cổ phiếu trở thành nơi kiếm tiền của các gia đình

Ông Josef Stadler, người đứng đầu văn phòng gia đình toàn cầu của UBS – nơi giao dịch trực tiếp với những người giàu nhất thế giới – nói rằng giới siêu giàu thường mua thêm cổ phiếu khi thị trường chứng khoán lao dốc như giai đoạn đầu của đại dịch. Họ thu lời lớn sau khi thị trường từng bước phục hồi.

Trong khi đó, theo Maximilian Kunkel, chuyên viên tư vấn của UBS, nhiều đối tác của ông đã rất nhanh nhẹn trong việc tận dụng những biến động của thị trường trong đại dịch. Ví dụ, khi giá tài sản giảm, nhiều khách hàng tư nhân lớn nhất của ngân hàng đã bán quyền chọn bán hoặc thực hiện các giao dịch phức tạp được gọi là đảo ngược rủi ro, giúp họ tối ưu hoá các khoản đánh cược trên thị trường chứng khoán.

Chính phủ để mắt

Tuy nhiên, các tỷ phú cũng biết rằng sự giàu có đột biến sẽ thu hút sự chú ý mạnh mẽ. Tại Mỹ, quốc gia có lượng tỷ phú đông đảo nhất thế giới, Tổng thống Joe Biden đang thúc đẩy chương trình đánh thuế mới với giới siêu giàu để kiếm nguồn hỗ trợ tài chính cho chính sách xã hội mới và các hoạt động lập pháp về biến đổi khí hậu.

“Thuế tỷ phú” của ông Biden nhằm hạn chế việc tránh thuế của các tập đoàn và những người giàu có. “Thuế tỷ phú”, nếu thực sự có thể triển khai vào năm thuế 2022 như mong muốn của ông Biden, sẽ ảnh hưởng đến khoảng 700 người nộp thuế với tài sản trên 1 tỷ USD hoặc có thu nhập hàng năm đạt 100 triệu USD trong 3 năm liên tiếp.

Trung Quốc cũng đang có nhiều kế hoạch tăng thuế hoặc ban hành các loại thuế mới nhằm thực hiện mục tiêu cộng đồng “thịnh vượng chung” của Chủ tịch Tập Cận Bình. Kể từ năm 2013, chính quyền Bắc Kinh đã nghiên cứu hàng loạt loại thuế như thuế thừa kế nhằm tái phân phối lại của cải xã hội. Việc Trung Quốc đánh thuế sở hữu bất động sản có thể là tín hiệu cho hàng loạt cải cách trong mảng đánh thuế giới nhà giàu.

Tại Anh, Viện Nghiên cứu Tài chính cho biết việc đánh thuế cao là khó tránh khỏi đối với nhiều cá nhân, không chỉ giới siêu giàu. Còn đối với Tây Ban Nha, chính phủ cũng có kế hoạch tăng thuế đối với các công ty lớn và những người có thu nhập cao để tăng nguồn thu.

Giới siêu giàu tính toán

Nhiều người giàu có sau khi kiếm lợi lớn trong đại dịch đang đua nhau rót tiền vào các quỹ uỷ thác và giao chúng cho các chuyên gia quản lý. Số tiền thu được từ quỹ sẽ chuyển cho những người thụ hưởng, thường là người thân trong gia đình. Quỹ uỷ thác sẽ được giảm đáng kể nhiều loại thuế như thuế thu nhập cá nhân, thuế đánh trên quà tăng hay thừa kế.

Chiến lược gia Jason Cain, người làm việc cho công ty tư vấn tài sản Boston Private có trụ sở tại Mỹ, cho biết số câu hỏi về các quỹ uỷ thác đã tăng gấp 3 lần trong 7-8 tháng đầu tiên của đại dịch.

Một phương án khác là chuyển đến các quốc gia và khu vực nơi có cơ chế thuế và xã hội “thân thiện hơn” với giới siêu giàu. Henley & Partners, một công ty tư vấn cư trú và quốc tịch toàn cầu có trụ sở tại London, cho biết yêu cầu chuyển chỗ ở từ những khách hàng có giá trị ròng cao đã tăng vọt trong đại dịch. Credit Suisse cho biết Thụy Sĩ, Luxembourg và Singapore là những địa điểm được ưa chuộng nhất.

Có thể giải quyết tận gốc?

Sự phát triển của tầng lớp tỷ phú đang làm gia tăng nguy cơ về một làn sóng bài xích, phản đối bất bình đẳng giàu nghèo. Chuyên gia Gary Stevenson, một cựu giao dịch viên tại Citibank tại Vương quốc Anh, cho rằng bất kỳ kế hoạch nào để giải quyết bất bình đẳng đều phải bao gồm thuế tài sản chứ không phải thuế đánh vào thu nhập của giới siêu giàu.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng việc thu hồi của cải thông qua thuế không giải quyết động lực cơ bản của thị trường dẫn đến sự bùng nổ của tầng lớp tỷ phú: chính sách nới lỏng tiền tệ từ các ngân hàng trung ương. Về phương diện nguồn thu chi trả cho các chương trình xã hội, chính sách nới lỏng tiền tệ cũng phổ biến như tăng thuế. Vì vậy, bất bình đẳng giàu nghèo khó có khả năng thu hẹp.

Cho đến nay, lợi nhuận lớn nhất thuộc về các doanh nhân tự lập nghiệp trong các ngành như công nghệ và sản xuất. Đây cũng là nhóm đi đầu trong đóng góp trở lại cho xã hội qua các dự án từ thiện. Điều này có thể khiến cho những bất mãn về khoảng cách giàu nghèo chưa bùng phát dữ dội, nhưng giới siêu giàu đã bắt đầu bị chú ý trong đại dịch.

Nguồn: Financial Times, Reuters

Paul Nguyễn
About Author

Paul Nguyễn

I am an economics writer.

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest