Trong khi hầu hết các nước châu Á – Thái Bình Dương đã từ bỏ chiến lược “zero Covid”, thì Trung Quốc vẫn tiếp tục đẩy mạnh việc xét nghiệm, phong tỏa để kiềm chế dịch bệnh ở mức thấp nhất. Vậy tại sao Trung Quốc quyết tâm thực hiện chính sách này, và cái giá mà họ phải trả là gi?  

Chiến lược Zero Covid của Trung Quốc 

Vũ Hán là điểm bùng phát dịch COVID-19 đầu tiên trên thế giới, cũng là thành phố đầu tiên trên thế giới bị phong tỏa để chống dịch. Mặc cho truyền thông Phương Tây khi đó chế giễu, thậm chí lên án Trung Quốc vi phạm “nhân quyền”, giới chức nước này vẫn thực hiện kiên quyết các biện pháp mạnh tay như phong tỏa, hạn chế đi lại, đóng cửa không phận. Kết quả của chính sách này là rất rõ rệt, đến tháng 3 và tháng 4, dịch COVID-19 cơ bản được kiểm soát trên Trung Quốc, trong khi thế giới điêu đứng vì dịch bệnh với hàng triệu ca nhiễm. 

Xét nghiệm diện rộng, phong tỏa và truy vết kể từ đó được giới chức Trung Quốc coi như chiến lược chủ đạo để chống dịch và nó cũng giúp nước này đứng vững trước các làn sóng thứ 2, thứ 3 trong năm ngoái. Đến làn sóng dịch thứ 4, với biến chủng Delta có sức lây lan mạnh hơn, Trung Quốc vẫn kiên định với chính sách Zero Covid – giữ cho số ca mắc thấp nhất có thể, bằng 0 nếu tốt nhất. Dù vậy, có một thực tế là làn sóng dịch thứ 4 ở Trung Quốc đang lây lan nhanh hơn, hiện đã lan tới 19 trên 31 tỉnh. Thời gian “hưu chiến” của người dân và chính quyền đối với việc chống dịch cũng ngắn hơn. Tháng 9/2021, tỉnh Phúc Kiến ghi nhận ca mắc biến thể Delta đầu tiên, sau đó chính quyền tỉnh nhanh chóng áp đặt các biện pháp phong tỏa, xét nghiệm diện rộng và tuyên bố kiểm soát được dịch. Nhưng đến tháng 10, đợt bùng phát mới lại xuất hiện còn lây lan mạnh hơn.  

Tại sao Trung Quốc kiên quyết thực hiện Zero Covid? 

Trung Quốc không có dấu hiệu thay đổi chiến lược của họ, thậm chí còn siết chặt hơn khi nước này chuẩn bị cho 2 sự kiện quan trọng là Hội nghị Trung ương 6 khóa XIX của Đảng Cộng sản Trung Quốc  và sau đó là Thế vận hội mùa Đông ở Bắc Kinh vào tháng 2/2022.  

China's zero-Covid policy under strain as new cases spread | Financial Times
Trung Quốc đang quyết tâm thực hiện chiến lược quét sạch Covid

Truyền thông Trung Quốc cũng rất tích cực đăng các bài viết ủng hộ chiến lược này của Trung Quốc. Global Times – Phiên bản tiếng Anh của Nhân dân Nhật báo, ngày 9/11 ddawg bài khẳng định cho rằng chính sách Zero Covid dẫn Trung Quốc tới việc mở cửa biên giới với cái giá phải trả là thấp hơn nhiều.  

Tờ báo này dẫn lời một số nhà dịch tễ học cho rằng Trung Quốc đã đạt được những lợi ích to lớn nhờ kiên định đi theo chính sách Zero Covid, chẳng hạn như y tế công, phục hồi kinh tế và việc làm, và hiện chưa phải là lúc để thay đổi cách tiếp cận đó. “Với tình hình thế giới hiện tại, chúng ta không thể từ bỏ chính sách Zero Covid, thay đổi chính sách phòng dịch và dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt sẽ dẫn tới hậu quả thảm khốc”, một chuyên gia của Ủy ban Y tế quốc gia cho biết.  

Wu Liangyou, Phó Cục trưởng Cục kiểm soát dịch bệnh của Ủy ban Y tế quốc gia Trung Quốc cũng khẳng định hôm 8/11 rằng Trung Quốc sẽ “tiếp tục thực thi các biện pháp kiểm soát COVID-19 nghiêm ngặt, và xây dựng hàng rào kiên cố chống lại các ca nhập cảnh và lây nhiễm địa phương”. 

Không có tác dụng  

Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng cách tiếp cận Zero Covid của Trung Quốc giờ đây đã không còn tác dụng do sức lây lan của biến thể Delta là nhanh hơn rất nhiều so với virus gốc, cũng như nó đã thích ứng đầy đủ với con người.  

SCMP dẫn lời chuyên gia Guan Yi của Đại học Shantou miền Nam Trung Quốc, hôm 8/11 cho rằng chính sách này của Bắc Kinh sẽ không thành công, do virus SARS-CoV-2 đã biến đổi và thích ứng được với con người và không thể bị quét sạch. Thay vào đó, ông cho rằng Trung Quốc nên tập trung vào xây dựng lá chắn bảo vệ, bằng cách sử dụng vaccine và đánh giá mức độ miễn dịch của dân số sau khi đã tiêm chủng.  

“Các chính quyền địa phương đang áp dụng chính sách Zero Covid, nhưng nếu kéo dài, tôi nghĩ kinh tế sẽ sụp đổ. Tôi nghĩ không có cơ hội cho Trung Quốc quét sạch tất cả số ca nhiễm”, ông nói. Chuyên gia này cũng cho rằng Trung Quốc dũng càm đánh giá mức độ kháng thể trong dân chúng sau khi tiêm vaccine, thay vì tốn quá nhiều nguồn lực vào xét nghiệm nhằm phát hiện các ca dương tính.  

Ngoài ra, mối lo về quá trình phục hồi kinh tế Trung Quốc cũng là quan ngại của các chuyên gia nếu Trung Quốc kiên quyết thực hiện chính sách “không khoan thứ cho Covid”.  

Hao Zhou, chuyên gia về các nền kinh tế mới nổi ở Commerzbank cho rằng: “Nếu Trung Quốc tiếp tục bám lấy chiến lược Zero Covid, tôi nghĩ nhu cầu nội địa sẽ gặp áp lực. Nhưng chúng ta đều hiểu rằng không có dấu hiệu nào cho thấy Trung Quốc sẽ nới lỏng chính sách này trong thời gian sớm. Do đó, trong vài quý tới, tôi nghĩ về cơ bản hoạt động kinh tế sẽ tiếp tục chậm lại ở Trung Quốc”.  

Tốc độ phục hồi của Trung Quốc đã chậm lại

Thực tế cho thấy mối lo ngại của chuyên gia này là hoàn toàn có cơ sở. Trong quý III năm nay, kinh tế Trung Quốc chỉ tăng trưởng 4,9% không đạt mục tiêu 5,2%. Con số này giảm mạnh so với đà tăng 7,9% trong quý II năm nay. Các nhà kinh tế mà CNBC phỏng vấn cũng giảm dự báo về tăng trưởng GDP của Trung Quốc trong năm 2021.  

“Tôi nghĩ rằng với việc nền kinh tế chậm lại với tốc độ nhanh hơn dự báo, chính phủ sẽ thực hiện một số biện pháp đã được tính đến trước đó, như các chính sách tiền tệ, hướng tới các ngành kinh tế sáng tạo hơn và được cho là hiệu quả hơn” – Eswar Prasad – giáo sư chính sách thương mại tại Đại học Cornell. Chuyên gia này cũng gia rằng Bắc Kinh đang đối mặt với nhiều “thách thức khó khăn” trong việc cân bằng các chính sách.  

Rõ ràng, việc thực hiện Zero Covid đã từng giúp Trung Quốc thành công khống chế dịch trong những lần trước, nhưng chắc chắn không thể là một biện pháp kéo dài mãi. Câu hỏi không phải là chính sách này đúng hay sai, mà khi nào Bắc Kinh sẽ dừng chính sách này lại. Gary Bowerman, giám đốc công ty Check-in Asia cho rằng mốc mà Trung Quốc dần “quay xe” có thể sẽ là khi nước này tổ chức xong Thế vận hội Mùa Đông 2022, hoặc thậm chí là hết năm 2022.  

Thành Vương Tiến
About Author

Thành Vương Tiến

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest