“Cuộc chiến giành thị phần” của Mobile Money với ngân hàng và ví điện tử

Trong khi Mobile Money vẫn ở trong thời gian thử nghiệm thì các dịch vụ, phương tiện thanh toán điện tử những năm gần đây đã có tốc độ tăng trưởng và phủ sóng mạnh mẽ tại Việt Nam. Ngân hàng thương mại (NHTM) hay ví điện tử trở thành các phương tiện giao dịch và thanh toán được người dân sử dụng nhiều nhất, chiếm phần lớn thị trường tài chính. Vì vậy, khi Mobile Money đi vào hoạt động chính thức, ví điện tử và NHTM có đứng trước nguy cơ mất thị phần khổng lồ của mình? Hãy cùng Simply Invest tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

Mobile Money có gì để cạnh tranh với ngân hàng?

Trên thực tế, nếu chỉ tính riêng trong lĩnh vực ví điện tử hay trong lĩnh vực ngân hàng thì mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp đã và đang ngày càng gay gắt. Đến nay, với việc Chính phủ đồng ý cho thí điểm triển khai dịch vụ Mobile Money thì các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ tài chính lại càng có những thách thức trong mở rộng thị phần.

Xét về lợi thế, Mobile Money là tài khoản thanh toán gắn với sim điện thoại có thể nạp tiền mà không cần thông qua tài khoản ngân hàng, khác với các ví điện tử bắt buộc người dùng phải liên kết với thẻ ngân hàng để có thể nạp tiền vào ví. Ngân hàng trở thành trung gian cho các ví điện tử cung cấp dịch vụ tài chính đến người sử dụng. Trong khi đó, Mobile Money không cần một trung gian nào khác mà khách hàng chỉ cần làm việc với chính nhà mạng để sử dụng dịch vụ.

Vì sự tiện lợi, dễ dàng, Mobile Money khi xuất hiện chính là “mối nguy hiểm” với thị phần hiện có của các ngân hàng, ví điện tử. Mọi người dân đều có thể tiếp cận dễ dàng với Mobile Money dù là ở thành phố hay nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Nó căn cứ vào tỷ lệ người Việt Nam sở hữu tài khoản viễn thông là hơn 90%.

Hãy thử tưởng tượng đến một ngày khi Mobile Money xuất hiện, người ta sẽ không chọn đến ngân hàng để làm các thủ tục liên kết ví hay nạp tiền vào thẻ ngân hàng, sau đó “rót” qua ví mới có thể sử dụng. Thay vào đó, họ sẽ thấy nhanh và tiện hơn khi chỉ cần đăng kí tài khoản Mobile Money với nhà mạng và nạp tiền là sử dụng được ngay với các thanh toán nhỏ lẻ thường ngày.

Thậm chí, các ngân hàng cũng có thể đứng trước nguy cơ mất đối tác lớn hiện tại như các nền tảng thương mại điện tử khổng lồ như Shopee, Lazada, Tiki… Vì họ sẽ cân nhắc đến triển vọng hợp tác với các nhà mạng cung cấp dịch vụ Mobile Money để gia tăng mức độ thuận tiện trong thanh toán cho khách hàng thông qua tài khoản di động.

Tệp khách hàng không trùng nhau

Cạnh tranh thị phần là khó có thể tránh khỏi khi Mobile Money và ví điện tử, ngân hàng đang cùng hoạt động trong một lĩnh vực tài chính. Tuy nhiên, theo một số chuyên gia thì thực tế mỗi phương thức thanh toán có mục tiêu, phân khúc thị trường và tệp khách hàng khác nhau.

Xét về độ phủ, các ngân hàng và ví điện tử thông thường sẽ tập trung vào khai thác đối tượng khách hàng ở những thành phố lớn. Còn Mobile Money chú trọng thúc đẩy “thanh toán số” toàn diện nên nhắm đến cung cấp dịch vụ cho đối tượng ở vùng sâu, vùng xa (đã có số điện thoại) ít có cơ hội tiếp cận các sản phẩm dịch vụ tài chính như tài khoản ngân hàng và ví điện tử.

Mặt khác, Mobile Money chỉ giúp những người sử dụng tài khoản di động chuyển tiền và thanh toán hàng hóa có giá trị nhỏ một cách nhanh chóng, do đó, các khoản thanh toán của nó có giá trị hạn chế so với ngân hàng và ví điện tử.

Với ví điện tử, sự tác động tới thị phần của Mobile Money với loại hình này là khá lớn. Tuy nhiên, mức độ tác động còn phải tùy thuộc vào sự phát triển của dịch vụ này, cũng như hệ sinh thái đi kèm. Mobile Money hướng tới phục vụ các khoản thanh toán nhỏ lẻ nên hạn mức thanh toán của Mobile Money cũng chỉ giới hạn giao dịch không quá 10 triệu đồng/tháng/tài khoản cho tổng giao dịch rút tiền, chuyển tiền và thanh toán – thấp hơn nhiều so với ví điện tử. Trong khi theo quy định của Thông tư 23/2019/TT-NHNN, tổng hạn mức giao dịch qua các ví điện tử cá nhân của 1 khách hàng tại 1 tổ chức cung ứng dịch vụ ví điện tử tối đa là 100 triệu đồng/tháng. Như vậy, phân khúc khách hàng của hai loại dịch vụ này là khác nhau, mức độ cạnh tranh còn tùy thuộc vào sự lớn mạnh của hệ sinh thái hai bên.

Với ngân hàng, Mobile Money còn có tác động nhỏ hơn. Hạn mức giao dịch của ngân hàng có sự linh hoạt với từng phương thức giao dịch và tài khoản sử dụng nhưng vẫn đảm bảo khách hàng dễ dàng thực hiện dịch vụ tài chính với số tiền lớn hơn nhiều lần so với hạn mức của Mobile Money. 

Đặc biệt, Mobile Money cũng không có hai chức năng quan trọng nhất của ngân hàng là huy động và cho vay nên không cạnh tranh trực tiếp với ngân hàng. Ngược lại, sự xuất hiện của Mobile Money còn có thể thúc đẩy thói quen thanh toán trực tuyến, tác động tích cực tới thị trường, khiến ngân hàng hưởng lợi.

Mobile Money, ngân hàng và ví điện tử đều có những phân khúc khách hàng riêng và đều có những lợi thế nhất định, phụ thuộc vào đối tượng khách hàng chính yếu của doanh nghiệp với nhu cầu chi tiêu khác nhau.

Hợp tác  xây dựng “hệ sinh thái” thanh toán điện tử

Mobile Money – ngân hàng – ví điện tử chung quy đều có cùng mục đích là tạo ra một cộng đồng sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt. Các doanh nghiệp trong ba phương thức thanh toán trên đều có thể “bắt tay” với nhau trên tinh thần vừa hợp tác, vừa kết hợp và vừa cạnh tranh lành mạnh.

Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực (Cố vấn cấp cao Chủ tịch HĐQT BIDV & Giám đốc Trường Đào tạo BIDV) cũng nhận định về mối liên hệ giữa các phương thức thanh toán điện tử này: “Mỗi loại hình có thế mạnh riêng, cạnh tranh sẽ là cơ hội cho cả hai cùng phát triển, hướng tới mục tiêu chung là mang lại dịch vụ tốt nhất, thuận tiện nhất với nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng.”  Vì vậy, họ có thể cùng nhau thúc đẩy sự phát triển của nền “kinh tế số” và mang đến cho người dân những tiện ích thanh toán điện tử mới nhất.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa thể chắc chắn khi Mobile Money chính thức hoạt động sẽ có một sự hợp tác và cạnh tranh lành mạnh giữa các nền tảng thanh toán điện tử hay là một cuộc chiến giành thị phần như chúng ta đã dự đoán. Câu trả lời sẽ được hé lộ khi Mobile Money chính thức được khai sinh.

Như Quỳnh Hoàng
About Author

Hoàng Như Quỳnh

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest