Đã gần 1 năm kể từ những mũi tiêm vaccine COVID-19 ở châu Âu, nhưng số ca tử vong và ca nhiễm vẫn liên tục tăng, trong khi công tác tiêm vaccine lại gặp những trắc trở do một bộ phận không nhỏ người dân từ chối tiêm chủng. Điều này buộc một số chính phủ các nước áp đặt các quy định nhằm khuyến khích hoặc cưỡng ép những người không tiêm. Vậy vì sao các nước phải mạnh tay như vậy?

Hiệu quả của vaccine giảm dần

Lý do đầu tiên khiến nhiều chính phủ đang phải kêu gọi nhiều người đi tiêm vì  hiệu quả của vaccine COVID-19 giảm dần theo thời gian.

“Câu hỏi chính là bao lâu thì sự bảo vệ của vaccine đối với virus SARS-CoV-2 mất hiệu lực. Và với những gì chúng ta đã biết về dịch COVID-19, đây thực sự khó để biết”, Albert Shaw, chuyên gia truyền nhiễm tại Đại học Yale cho biết.

CDC Mỹ gần đây cũng cho biết các nghiên cứu cho thấy sự bảo vệ của vaccine “có thể giảm dần qua thời gian”, dù vẫn chưa rõ chính xác thời gian đó là bao lâu. Vì lý do này mà chính phủ nhiều nước đang khuyến cáo những người có nguy cơ cao tiêm mũi tăng cường.

Nới lỏng quá sớm, quá nhanh

Một số nước như Anh đã nới lỏng các biện pháp chống dịch quá sớm. Nước Anh đã bắt đầu chiến dịch tiêm chủng từ tháng 12/2020 và sau đó dỡ bỏ hầu hết các hạn chế xã hội vào ngày 19/7. Dân Anh sướng đến nỗi gọi đấy là “Ngày tự do”. Sau đó thì các ca mắc ở Anh không ổn định, lúc xuống thấp, nhưng có lúc lại lên nhanh, khiến nhiều người tự hỏi rằng liệu canh bạc của Anh đã thắng?

Return to normal? UK PM Johnson outlines end to England's virus restrictions  | Reuters
Anh nới lỏng các biện pháp phòng dịch

Hà Lan cũng là nước nới lỏng các biện pháp chống dịch khá sớm và chỉ áp đặt lại một khi tỷ lệ lây nhiễm tăng cao. Vào giữa tháng 9, chính phủ Hà Lan đã dỡ bỏ nhiều hạn chế, nhưng số ca mắc lại tăng đều trở lại. Thậm chí từ giữa tháng 10 đến giữa tháng 11, số ca mắc tăng tới 5 lần. Để phản ứng trước tình trạng này, Hà Lan lại phải áp đặt các biện pháp nhưng bắt buộc đeo khẩu trang ở các nơi công cộng.

Singapore là nước châu Á cũng chịu tình trạng tương tự, bất chấp nước này “bó cẩn” hơn nhiều so với các nước châu Âu.

Khi những người không tiêm vaccine cũng là dịch bệnh

Nguyên nhân thứ ba, cũng là điều gây tranh cãi nhiều nhất, là một bộ phận lớn người dân không tiêm vaccine trên toàn thế giới.

Ở Đức, những người không tiêm vaccine có độ tuổi từ 18 đến 59 chiếm tới 80% số ca nhập viên so với 20% những người cùng độ tuổi nhập viện nhưng đã tiêm. Bộ trưởng Y tế Đức  Jens Spahn lo ngại: “Chúng ta đang trải qua một dịch bệnh của những người chưa tiêm vaccine”.

New Zealand cũng trải qua xu hướng tương tự, khi dữ liệu chính phủ cho thấy hơn một nửa bệnh nhân COVID-19 ở nước này là những người chưa tiêm vaccine.

Các chuyên gia chỉ ra rằng các nước Đông Âu, với tỷ lệ tiêm vaccine thấp, chẳng hạn như Rumani và Bulgaria, đang chịu tỷ lệ lây nhiễm đặc biệt cao, cũng như là những nước có tỷ lệ tử vong cao nhất. Cả 2 nước này đều có tỷ lệ tiêm chỉ dưới 35%.

Một số nước có tỷ lệ tiêm cao như Anh và Mỹ cũng chứng kiến làn sóng “anti vax” – những người chống tiêm vaccine. Những điều này đe dọa trực tiếp tới hệ thống y tế công. Nhưng theo một thăm dò được tiến hành vào tháng 7, những người từ chối tiêm vaccine ở Mỹ cho rằng họ lo ngại tác dụng phụ của vaccine, tính an toàn và không tin chính phủ.

Mạnh tay với nhóm từ chối tiêm chủng

Một số nước đang nỗ lực đẩy nhanh việc tiêm chủng, bằng cách thuyết phục hoặc thậm chí cưỡng ép nhóm dân số từ chối tiêm chủng đi tiêm.

Áo là nước “gắt” nhất ở châu Âu, khi ngày 15/11, nước này đã áp đặt lệnh phong tỏa toàn quốc với những ai không tiêm vaccine. Theo đó, những người này bị yêu cầu ở nhà trừ khi thực hiện những hoạt động cơ bản như làm việc, mua hàng hoặc đi bộ. Người nào tới rạp phim, phòng tập thể hình mà không có bằng chứng tiêm chủng sẽ bị phạt.

New restrictions for unvaccinated as COVID-19 cases soar in Greece | Daily  Sabah
Nhiều nước đã mạnh tay với nhóm không tiêm chủng

Các biện pháp mạnh tay này cũng được áp dụng ở Slovakia. Tại Đức, chính phủ cũng đang lên kế hoạch áp dụng khuôn khổ pháp lý để kiểm soát những người không tiêm chủng.

Tại châu Á, Singapore thông báo những ai chọn không tiêm chủng sẽ phải tự trả phí điều trị liên quan đến COVID-19. Biện pháp này sẽ có hiệu lực từ 8/12. Trong khi đó, Malaysia quy định công chức bắt buộc phải tiêm vaccine từ tháng 11 này.

Không công bằng?

Một số chuyên gia cho rằng những người từ chối tiêm không đáng bị chỉ trích như vậy. Ben Cowling, một chuyên gia Hong Kong về y tế công, cho rằng tỷ lệ lây nhiễm cao là do người chưa tiêm là không đúng. “Sẽ chính xác hơn khi nói rằng các ca COVID-19 nặng là xuất hiện không tương xứng ở những người chưa tiêm”, chuyên gia này cho biết.

Siddharth Sridharm, giáo sư vi sinh tại HKU cho biết sẽ ủng hộ các biện pháp tăng nhằm tỷ lệ tiêm ở người có nguy cơ cao, như người già. Một số chuyên gia cũng cho rằng cần khuyến khích người từ chối tiêm đến cơ sở tiêm chủng, thay vì trừng phạt họ.

Thành Vương Tiến
About Author

Thành Vương Tiến

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest