Ấn Độ đang chứng kiến làn sóng IPO mạnh mẽ. Các startups trong lĩnh vực công nghệ của Ấn Độ đang thu hút hàng tỷ USD đầu tư, đặc biệt là sau khi giới chức Trung Quốc thắt chặt kiểm soát các công ty công nghệ. Vậy phải chăng thời của các công ty Ấn Độ trỗi dậy đã tới?

Sự hấp dẫn của các công ty Ấn Độ

Ấn Độ từ lâu đã là thị trường châu Á đầy hứa hẹn đối với các nhà đầu tư. Thị trường vốn của nước này được đánh giá là sẽ hưởng lợi lớn, nhất là sau khi giới chức Trung Quốc giám sát chặt chẽ hơn các tập đoàn công nghệ. Bên cạnh đó, thanh khoản toàn cầu dồi dào và tỷ lệ sử dụng Internet tăng nhanh đã thúc đẩy làn sóng huy động vốn vào các startup công nghệ ở Ấn Độ.

Giới doanh nhân Ấn Độ nói rằng họ chưa bao giờ chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt như hiện nay giữa các nhà đầu tư nước ngoài. Vikram Chopra, Giám đốc điều hành kiêm nhà sáng lập của Cars24 – nền tảng trực tuyến chuyên bán xe ô tô đã qua sử dụng – cho biết họ đã huy động được 450 triệu USD từ các nhà đầu tư trong đó có SoftBank và Tencent (Trung Quốc) trong tháng Chín.

Column chart of Funds raised by tech IPOs in India ($bn) showing India's tech equity boom

Theo Venture Intelligence, chỉ trong năm 2021, Ấn Độ đã có 35 startup công nghệ trở thành “kỳ lân” (startup được định giá hơn 1 tỷ USD). Mới nhất là Apna, một nền tảng tìm việc được thành lập cách đây chưa đầy 2 năm, được định giá hơn 1 tỷ USD sau vòng gọi vốn vào tháng 9.

Timothy Moe, nhà phân tích chiến lược chứng khoán khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại Goldman Sachs, cho biết trong bối cảnh Trung Quốc không còn thu hút hết mọi sự chú ý như trước đó, mối quan tâm của giới đầu tư đã chuyển sang các lựa chọn thay thế khác, ví dụ như Ấn Độ.

Sau khi giới chức Trung Quốc ra thông báo hủy kế hoạch IPO của Ant Financial vào năm 2020, theo sau đó là một loạt quy định và chính sách mới liên quan đến việc bảo mật dữ liệu, độc quyền nhằm siết chặt kiểm soát lĩnh vực công nghệ đang bùng nổ ở nước này. Mặc dù đến nay, “cơn bão” pháp lý dường như đã dịu lại, các công ty Trung Quốc dường như vẫn ám ảnh về các quy định mới có thể áp đặt bất ngờ hơn.

Chart showing growth in investment in India's tech sector outstripping China
Khoản đầu tư mà Trung Quốc và Ấn Độ nhận được

Ngược lại, các startup Ấn Độ đã huy động được khoảng 2,6 tỷ USD từ đầu năm đến nay, tăng 550% so với tổng vốn ghi nhận trong năm ngoái.

Trong khi Đông Nam Á cũng là khu vực được hưởng lợi từ sự chuyển dịch dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc, quy mô của thị trường vốn Ấn Độ đã khiến nước này trở thành một điểm đến hấp dẫn hơn cả. Karam Daulet-Singh, đối tác quản lý của quỹ đầu tư Touchstone Partners, cho biết “cơn bão” pháp lý ở Trung Quốc trong 12 tháng qua đã thúc đẩy các nhà đầu tư tìm đến Ấn Độ. Nhưng còn một lý do khác khiến các startup công nghệ nước này “hút vốn”, đó là quá trình số hóa đang diễn ra mạnh mẽ ở Ấn Độ.  

Ấn Độ sắp vượt qua Trung Quốc để trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới, với khoảng 375 triệu người thuộc Thế hệ Z (Gen Z). Trong khi đó, Trung Quốc có khoảng 250 triệu dân thuộc Gen Z. Theo Goldman Sachs, tỷ lệ sử dụng Internet tại Ấn Độ vẫn chưa đến 60%, thấp hơn nhiều so với Trung Quốc và dự kiến còn tăng trưởng mạnh hơn. Chính điều này đã khiến Ấn Độ trở thành một thị trường có tiềm năng phát triển trong mắt các nhà đầu tư.

Bong bóng chứng khoán?

Dù vậy, các nhà đầu tư cảnh báo thị trường Ấn Độ sẽ ngày càng dễ bị tổn thương nếu các công ty niêm yết trên thị trường có hoạt động kinh doanh thua lỗ nhưng giá trị vốn hóa cao. Điều này khiến họ phải vật lộn để đáp ứng kỳ vọng của nhà đầu tư đặc biệt nếu những công ty đó không thể hiện được triển vọng tăng trưởng của mình.

Jeffrey Lee Funk, một nhà tư vấn công nghệ cho biết tình trạng này không chỉ giới hạn ở thị trường Ấn Độ. Tất cả các quốc gia đều gặp vấn đề về việc định giá quá cao các startup do dòng tiền mạnh của nhà đầu tư tư nhân toàn cầu đã góp phần “thổi giá” các công ty này.

How stock market gurus are stoking a bubble
Nhiều người lo ngại Ấn Độ có thể phải chịu bong bóng chứng khoán

Tuy nhiên, tình trạng cổ phiếu đang bị định giá quá cao khiến một số nhà đầu tư không khỏi lo ngại. William Bao Bean, thành viên của quỹ đầu tư SOSV cho biết, đầu tư ở Ấn Độ tốn kém hơn nhiều so với trước đây. Ông đã rót vốn vào khoảng 50-60 startup Ấn Độ và giờ đây ông dự định chuyển hướng sang Pakistan hoặc Bangladesh.

Một số ý kiến cũng lo ngại rằng thị trường Ấn Độ có nguy cơ hình thành “bong bóng”, trong khi nhiều nhà đầu tư vẫn chưa thu được một đồng tiền lãi nào. Cars24 đã ghi nhận tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư là -53% trong tài khóa kết thúc vào tháng 3/2020. “Kỳ lân” Udaan, một startup thương mại điện tử đã thành công huy động được 280 triệu USD hồi tháng 1/2021, vừa báo cáo lợi nhuận trên vốn đầu tư là -80% trong cùng giai đoạn.

Hiện một số quỹ đầu tư đã phân bổ một phần vốn của họ từ các công ty công nghệ Trung Quốc sang các công ty Ấn Độ, song không rõ xu hướng này sẽ kéo dài bao lâu. Có những lo ngại rằng thị trường công nghệ sôi động của Ấn Độ đã “quá nóng” khi dòng tiền mạnh đã đẩy giá cổ phiếu, trong khi các công ty và nhà đầu tư cá nhân rất dễ bị ảnh hưởng nặng nề khi thị trường trải qua các phiên điều chỉnh.

Bài test mang dành cho Paytm

Paytm – nền tảng thanh toán kỹ thuật số thuộc sở hữu của tỷ phú Vijay Shekhar Sharma đã huy động được 2,5 tỷ USD khi IPO vào ngày 18/11. Đây cũng là thương vụ IPO lớn nhất tại nước này. Tuy nhiên, ngay trong phiên giao dịch đầu tiên, cổ phiếu của Paytm giảm 25% do các nhà giao dịch lo ngại liệu công ty đang thua lỗ này có đạt lợi nhuận trở lại hay không. 

Paytm ra mắt vào năm 2010 và nhanh chóng trở thành nền tảng thanh toán kỹ thuật số ở một quốc gia có truyền thống giao dịch bằng tiền mặt. Các cổ đông lớn của Paytm là tập đoàn Alibaba, công ty dịch vụ tài chính Ant Financial cũng thuộc Alibaba, cùng với tập đoàn đầu tư SoftBank (Nhật Bản) và quỹ đầu tư Berkshire Hathaway của tỷ phú Warren Buffett.

Amid Paytm Shares Market Debut Debacle, Warren Buffet Makes $16 Million  Profit In Paytm IPO
IPO lần này của Paytm như một phép thử để đánh giá xem các nhà đầu tư kỳ vọng vào lĩnh vực công nghệ Ấn Độ

Các chuyên gia cho rằng vụ IPO của Paytm có thể là bài kiểm tra lớn nhất cho đến nay về việc liệu các công ty khởi nghiệp của Ấn Độ có thể lặp lại thành công của một thế hệ các tập đoàn công nghệ Trung Quốc, vốn đã và đang “làm mưa làm gió” trên thị trường chứng khoán và gây dựng niềm tin cho các nhà đầu tư hay không.

Bên cạnh đó, dù dẫn đầu thị trường thanh toán trực tuyến, nhưng Paytm liên tục thua lỗ trong 3 năm qua và sự giảm giá ngay trong phiên đầu tiên đã cho thấy sức hút đối với nhà đầu tư có giới hạn. Dù được nhiều tập đoàn nước ngoài lớn “chống lưng”, Paytm có hoạt động kinh doanh gặp nhiều khó khăn khi phải cạnh tranh với các đối thủ lớn như Google và Flipkart (công ty thương mại điện tử Ấn Độ được Walmart hậu thuẫn).

Do đó, giới quan sát nhận định đợt IPO lần này của Paytm như một phép thử để đánh giá xem các nhà đầu tư kỳ vọng vào lĩnh vực công nghệ Ấn Độ ở mức nào.

Thành Vương Tiến
About Author

Thành Vương Tiến

error: Nội dung bản quyền của Simply Invest